Nguyễn Đức Hải

12 Oct, 2011

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM- tiểu thuyết của NGUYỄN ĐỨC THIỆN ( tiếp theo)

Viết bởi hatruc 14:52 | Đường dẫn cố định | góp ý (0) | Trackbacks (0) | Edit | TIỂU THUYẾT

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM

Tiểu thuyết của

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

Lấy nước làm sạch

( tục ngữ )         

*

*     *

Có cái thời lạ lùng là như vậy đó. Muốn ăn một miếng thịt heo mà khổ sở đấn như vậy. Còn bây giờ làng Cầu giống như một cái chợ lớn. Những đoàn xe chở cây ra, chạy xe không vào mang theo bao nhiêu thứ mà trước đây người Bàu Cày không thấy có. Rồi nay mai ngay cả người Bà Cày cũng sẽ quên cả vùng đấy này. Vợ lão thày bói có ít chữ thế mà hay. Bây giờ cô đã vào làm chút công việc trong ủy ban. Ngoài việc nấu nước phục vụ, cô còn có việc sao chép văn thảo công văn cho những ông bà chức thì có mà chữ hơi ít trong đầu. Vợ chồng Hai Cu cũng có nhiều việc làm hơn. Hai Cu với sự nhanh nhẹn vốn có, kiếm việc làm trong lúc này không phải là khó. Vợ Hai Cu thì phụ giúp người trong làng công việc đồng áng. Làm riết thành quen. Nhưng vợ chồng hai đứa mỗi ngày một xung khắc với nhau hơn. Chắc tại chúng cưỡng duyên trời, tự nhiên tác hợp, nên cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt.

V

            Phải đến năm ngày sau cô Út mới có thể gặp được ông Năm Hoàng. Ông không về Long An quê ông, mà ra Hà nội sau cú điện thoại từ Ban kinh tế trung ương. Cô Út vào phòng làm việc của ông Năm Hoàng ngay từ đầu giờ.                

            - Chú Năm.

            - Có việc gì mà Út kêu chú hà rầm vậy ?

            - Có chú Năm. Cháu không hiểu sao lại có người cản việc…

            - Cái đó chú biết rồi. Chú vừa phải ra Hà Nội cũng vì chuyện ấy đây. Họ ra ngoài ấy kiện chú đó.

            - Kiện?

            - Phải. Kiện.

            - Nhưng kiện cái gì chớ.

            - Họ biểu chú phá đường lối, làm mất đoàn kết nội bộ.

            - Trời đất.

            - Có cái gì mà phải kêu trời. Chuyện họ kiện là đương nhiên thôi .

            - Họ đúng?

            Ông Năm Hoàng cười sảng khoái:

            - Họ núp dưới bóng của các nghị quyết thì sao họ lại không đúng. Nhưng có cái đúng thiệt và cũng có cái đúng giả chớ. Ví như chuyện xây đập xây dựng hồ nước Sông Tràm chẳng hạn. Biết họ lý luận sao không: Dự án ấy có từ thời Ngụy do thằng Mỹ đứng chủ. Mình đã đánh đuổi được Mỹ rồi sao lại dùng ngay dự án của nó. Chẳng lẽ mình lại làm nô lệ cho chúng sao. Ngày xưa chúng đánh mình bằng bom đạn, không lẽ bây giờ mình mắc mưu kế hậu chiến của nó, chịu để nó tấn công mình bằng đola. Thử hỏi không đúng sao. Dự án của Mỹ. Tiền cũng vay của ngân hàng thế giới. Thế giới là của ai chớ. Thà vay tiền của Liên Xô, của Trung Quốc còn nghe được. Chớ của thế giới thì không tin được. Thế giới bây giờ theo phe Mỹ quá nửa. Thì đó, tiền vay là đola, đâu có phải là đồng Rúp, đông Nhân dân tệ đâu. Ai tán thành chắn dòng sông Tràm là theo đola, theo Mỹ. Chết họ cũng phản đối.

            Cô Út ngạc nhiên nghe ông Năm Hoàng kể chuyện. Không lẽ ông thua cái lý lẽ kia. Ông Năm Hoàng với tay lấy ấm trà rót nước cho cô Ut và tiếp:

            - Lý đúng phải không? Nhưng đó là lý gàn. Khi chúng nó có cả vạn quân, có cả chính phủ bù nhìn. Tất cả được trang bị đến tận răng, ta chẳng sợ, thì sợ cái gì những kẻ tham vọng ở đâu đâu. Cảnh giác, đương nhiên. Nhưng cảnh giác mà để bỏ phí cơ hội thì còn hơn là tội ác. Nhưng đời đâu phải chuyện gì cũng dễ bỏ qua đâu. Người ta đã nêu lý ra rồi thì chết cũng cãi cho bằng được.

            - Có nghĩa là bỏ dự án?

            - Làm sao phải bỏ. Trên quyết rồi. Bằng mọi giá phải thực hiện dự án. Huyện của Út sẽ là huyện trọng điểm đó. Ngày mốt họp thường vụ tôi sẽ thông báo chính thức. Thế nào cũng phải có cuộc hoán chuyển cán bộ.

            Thoáng chút băn khoăn trên gương mặt Năm Hoàng.

            Rừng Dương Minh.

            Cánh rừng bạt ngàn trải dài suốt từ biên giới về. Không lúc nào yên ắng. Mỹ đã vào tham chiến. Trên trời thì máy bay. Tiếng máy bay phản lực gầm thét liên miên suốt ngày.

            Chưa bao giờ ở Dương Minh có một hệ thống đồn bốt địch dày đặc đến như vậy. Dọc tuyến đường từ Gò Trảng lên cách vài cây số có một đồn địch. Đồn của Ngụy nằm xen kẽ những chốt Mỹ. Ra đường thấy binh lính nhiều hơn dân. Đồn bốt địch dóng sâu vào những vùng quê. Nơi nào có đường, nơi ấy có đồn bốt. Chúng có âm mưu xẻ dọc một vùng đất mà chúng coi là nguy hiểm nhất của chiến trường Đông Nam bộ này. Cùng với những cuộc hành quân càn quét của Mỹ là những hoạt động bám dân của Ngụy. Chúng theo dõi từng nhà. Chúng thò tay đến từng hộ. Những người thợ cạo mủ cao su bước chân ra khỏi nhà là có người để ý. Những người nông dân ra đồng có lính tuần rảo trên bờ. Huyện Dương Minh nghẹt thở. Ai cũng có cảm giác có người đi theo sau mình.

            Trong căn hầm nổi giữa rừng. Chỉ có hai người ngồi đối diện nhau. Bí thư tỉnh ủy Hai Thanh, thấp , đậm,  đen và có một cặp mắt một mí. Ông không có dáng của một cán bộ cấp cao. Giống giống với một ông chủ đồn điền hơn. Cũng không ai ngờ được rằng ông là một thày giáo. Ông đã từng gõ đầu trẻ ngay ở huyện Dương Minh này. Một trường được những ông chủ người Tây mở ra để dạy lũ trẻ con đám người có máu mặt ở mấy đồn điền cao su. Ông tranh thủ những ngày ấy để kể cho lũ trẻ nghe về đất nước Việt Nam, về con Lạc, cháu Hồng.

            Đùng một cái, cách mạng tháng Tám nổ ra, người ta mới biết ông là một trong những đảng viên đầu tiên của xứ sở này. Ông kéo cờ đỏ sao vàng kêu gọi công nhân cao su cướp lại đồn điền của chủ Tây, đuổi chủ Tây đi, làm chủ tất cả những vườn cây cao su. Nhưng rồi Pháp quay lại. Núp sau những đoàn quân đầy đủ súng ống đạn dược, chủ Tây quay về lấy lại những gì đã mất, còn ông thì lên rừng đi kháng chiến.

            Người thứ hai là Năm Hoàng. Năm Hoàng hoàn toàn khác biệt với ông bí thư. Cao lớn, khoẻ mạnh và có một gương mặt thực sáng sủa. Trước ông bí thư tỉnh ủy, Năm Hoàng đang phải chịu đựng những cơn nóng giận của ông.

            - Anh nói đi. Vì sao anh lại giới thiệu Tám Khang làm bí thư huyện ủy. Có phải giữa anh và hắn có mối quan hệ đặc biệt gì không? Anh phải biết huyện Dương Minh hiện đang trong hoàn cảnh như thế nào chớ. Mới làm bí thư chưa đầy nửa năm, hắn đã chiêu hồi, đã đầu hàng rồi. Bây giờ huyện Dương Minh coi như trắng rồi đó. Anh hài lòng vậy sao?

            Năm Hoàng không còn biết nói năng sao. Đúng, cách đây nửa năm, Năm Hoàng đã đứng ra bảo lãnh để đưa Tám Khang xuống làm bí thư huyện ủy. Làm công tác tổ chức, Năm Hoàng cho rằng việc đưa Tám Khang xuống đó là hợp nhất. Hắn là người ở đó. Quen thung, quen thổ. Bản thân hắn khá rành đường đi nước bước ở Dương Minh. Hơn thế nữa, từ hồi nào đến giờ, hắn là người rất năng nổ với công việc. Năm Hoàng tin Tám Khang. Nhưng con người ta đúng là khó hiếu hết được. Xuống Dương Minh đựơc một thời gian, Tám Khang đã lộ dần tính cách của mình. Cho đến một hôm, tin sét đánh làm dúng động căn cứ tỉnh ủy: Tám Khang chiêu hồi. Trong một ngày, toàn bộ căn cứ tỉnh ủy phải dời chuyển đi chỗ khác. Nhưng căn cứ tỉnh ủy còn dời được, còn căn cứ huyện Dương Minh không thể dời nhanh như thế được. Trong một ngày, căn cứ huyện bị đánh phá tơi bời. Hình như địch không tiếc gì súng đạn và bom. Hết máy bay ném bom, lại đến pháo bắn vào. Một góc núi Bà. Nơi đóng cứ của huyện ủy Dương Minh giống như bị một trận động đất lớn. Đá đất bị bốc xới, cây cối bị mảnh bom mảnh đạn xé nát. May mà thương vong không đáng kể. Nhưng nguy hiểm hơn, tất cả cán bộ cơ sở của huyện đều bị lộ. Tin truyền khá nhanh, nên một số anh em chạy thoát được lên rừng. Số còn lại hầu hết là bị bắt. Một số khác chống cự bị chúng giết tại chỗ.

            Năm Hoàng ngẩng đầu nhìn bí thư Hai Thanh:

            - Anh cho tôi đi giết thằng Tám Khang…

            - Một mình anh?

            - Dạ. Một mình tôi thôi.

            - Cậu điên hả. Diệt thằng Tám Khang là chuyện phải làm rồi. Nhưng không thể manh động được. Tôi đã cho người đi tìm xem nó hiện giờ đang ở đâu. Chỉ nay mai là biết tin thôi. Đến lúc đó rồi tính. Trước mắt, cậu làm kiểm điểm cho tôi về cái chuyện giới thiệu Tám Khang làm bí thư Dương Minh đi.

Năm Hoàng kể lại chuyện ấy bằng một giọng buồn buồn. Cô Út ngồi nghe và cũng buồn thay cho ông. Sai lầm của việc dùng người rõ ràng có hại đến cả sinh mạng con người.

            - Rồi sao nữa chú Năm - cô hỏi

            - Bảy ngày sau thì có tin chính xác, Tám Khang đang ở Ty chiêu hồi ngoài thị xã. Hắn được bảo vệ nghiêm ngặt hết sức. Hôm bắt được hắn về, chú xin với bí thư tỉnh uỷ được trực tiếp xử hắn. Không gì đau bằng việc mình phải cầm súng bắn vào người đã từng là đồng đội mình. Nhất là với Tám Khang. Đồng chí bí thư tỉnh uỷ nói đúng, giữa chú với Tám Khang quả là có cảm tình đặc biệt thực. Bạn cùng học trường Nam trung học. Vào rừng đi kháng chiến một ngày. Bữa thoát ly, hai đứa còn rủ nhau đi qua cổng trường. Mắt đứa nào cũng rơm rớm nước mắt. Tiếc thực, nhưng đã quyết chí rồi phải đi thôi. Chú đã tin hắn giống như tin mình vậy. Ai dè, chỉ chốc lát thôi, hắn đã thành kẻ thù của mình. Quả thực, nếu không nhớ đến hai chữ kẻ thù, thực tình chú cũng không dám xiết cò đâu. Chú giật chiếc khăn bịt mắt của Tám Khang ra để hắn nhìn rõ mặt chú. Nhìn gương mặt đã bạc đi của hắn, chú lại thương. Một con người như hắn sao lại có thể phản bội anh em đồng chí được chớ. Chú hỏi hắn có mong muốn gì nữa không. Hắn run run trả lời rằng: hắn còn lo cho vợ con. Cách mạng có xử hắn thì xử, nhưng đừng làm hại đến vợ con hắn. Chú biểu hắn: Cách mạng bao giờ cũng sòng phẳng. Ai có tội, xử người đó. Hắn cứ yên tâm mà chết. Hắn xin chú một đặc ân, cho hắn uống thêm một ngụm nước. Chú cho. Thấy hắn hứng từng miếng nước trong cái lon gô mà thương. Hắn làm như từ lâu lắm rồi không được uống nước. Uống xong, mặt hắn tươi tỉnh lại được một chút. Hắn ngước lên nhìn trời và rồi oà lên khóc. Hắn khóc nức nở như một đứa con nít bị đòn oan vậy. Nhưng còn oan nỗi gì nữa. Một căn cứ bị phá nát. Ba đồng chí cán bộ xã bị bắt. Một đồng chí bị chúng mang ra giữa chợ mổ bụng moi gan. Một đồng chí bị chặt đầu mang bêu ngoài chợ. Một đồng chí nữa bị đầy đi đâu xa lắc, mất tăm, mất tích cho đến tận hôm nay. Chú đã nói với hắn như vậy trong lúc bịt mắt hắn lại. Mà thôi, không nhắc đến chuyện ấy nữa. Nó là một kỷ niệm buồn của chú đó Út.

            - Còn với anh Ba Thiệt?

            - Theo chú thì phải chuyển anh ấy sang công tác khác. Mà mỗi lần tính bố trí người là mỗi lần chú nhớ đến Tám Khang. Ngày xưa sai lầm một chút là chết người. Bây giờ sai lầm có thể không chết người nhưng có thể làm trì trệ công việc. Không còn như hồi chiến tranh. Mọi công việc đâu có thể tự mình quyết đoán hết. Mà quyết đoán theo kiểu anh Ba thì hỏng hết mọi chuyện. Tỉnh mình vốn là một tỉnh nông nghiệp. Đất mình là đất miền Đông, sáu tháng nắng, sáu tháng mưa. Đồng đất chỉ xanh được vài tháng trong năm, thì dân mình còn là đói. Làm ruộng mà chỉ chờ trời thế này thì còn đói dài dài. Huyện của Út năm này nữa là năm thứ ba phải trợ cấp lương thực rồi phải không? Còn đợi trợ cấp đến bao giờ nữa đây. Cho nên, chuyện xây hồ nước là nhất định phải làm. Trung ương không lo cho ta, thì ta cũng phải tự lo. Làm lớn không được thì phải làm nhỏ. Cái lý của chú là như vậy, nhưng yên  tâm đi. Trung ương đã quyết rồi. Giai đoạn một dành cho tỉnh Tây Nam chúng ta. Giai  đoạn hai sẽ còn phải mở rộng thêm sang tỉnh bạn nữa kìa. Anh Ba Thiệt chưa thấu đáo chuyện này thì phải làm cho ảnh thấu đáo. Nhưng việc gấp rồi, nếu cứ phải ngồi mà tranh luận mãi sẽ không đâu vào đâu hết. Út, cháu chuẩn bị tinh thần gánh chịu mọi công chuyện đi. Chú biết cháu sẽ vất vả, nhưng không thể khác được. Ngày mai, chú sẽ đưa chuyện này ra thường vụ tỉnh ủy để cùng bàn.

*

*           *

            Đó là chuyện cách nay đã ba năm. Ngày ấy, không đơn giản như ông Năm Hoàng tưởng. Khi đưa chuyện phải chuyển Ba Thiệt sang làm công tác khác, có ngay những ý kiến phản đối. Họ cho rằng sức vóc của cô Út chưa đủ để lãnh đạo một huyện. Từ hồi nào đến giờ chỉ tham gia chiến đấu, chưa qua lớp đào tạo nào mà phải làm kinh tế ở một huyện phức tạp như thế khó mà hoàn thành nhiệm vụ. Có người nói thẳng ra rằng đứng đầu một cơ quan huyện không thể là một phụ nữ được. Ông Ba Thiệt có chút ít bảo thủ thực, nhưng ở đó vẫn cần đến ông ta.

            Ông Năm Hoàng biết chưa thể lay chuyển được suy nghĩ của số đông trong thường vụ tỉnh ủy, dành gác chuyện chuyển Ba Thiệt đi nơi khác.

            Cũng đúng như Năm Hoàng nói, không thể dừng việc xây hồ Sông Tràm được. Công trình đã xây dựng được ba năm nay.

Hôm nay, ông kêu văn phòng lấy xe đưa ông xuống huyện Cái Bưng . Ông không xuống ngay cơ quan huyện mà kêu cậu lái xe đưa ông đi một vòng quanh huyện. Xuống huyện này chỉ có một khúc ngắn đường đã trải nhựa. Tất cả vẫn còn nguyên giống như sau chiến tranh. Làng Chà nằm cách thị xã không bao xa mà vẫn lộ rõ là một mảnh đất còn quá nghèo. Đường không ra đường. Dọc đường là những bãi phân bò và những tảng đá lót đường đã phơi lộ ra. Làng Cầu, làng Phú Mỹ, hơn được chút ít vì có những lô cao su và những ngôi nhà của thợ được cất thành từng dãy. Lên làng Lộc thì vẫn vắng teo, lơ thơ vào nóc nhà ven đường, còn thì ở sâu tút lút mãi đâu. Sang làng Phước vẫn là rừng. Rừng đã bị chặt phá để lộ ra những khoảng đất trống đang được người dân tận dụng trồng khoai mì. Lâu lâu mới thấy một vài người đi lại trên đường.

            Huyện Cái Bưng có nhiều cái khác. Một nửa diện tích của huyện là rừng. Một nửa kia còn đất ruộng có thể gieo trồng lúa vào mùa mưa. Người Cái Bưng sống chính bằng hai nghề, cày ruộng và lên rừng lấy gỗ. Thường thì họ làm ăn  trên ruộng mình. Nhưng hiện nay, ruộng được tổ chức vào các tập đoàn sản xuất. Họ kéo nhau vào rừng đi làm thuê cho các chủ thầu cắt cây. Chỉ vài năm sau chiến tranh thấy rừng đã bị khoét lủng rất nhiều. Chiếc xe của Năm Hoàng vẫn lướt trên con đường gồ ghề, loang lổ những ổ gà, ổ voi. Mấy năm hoà bình chưa làm được việc gì cho ra việc. Tất cả vẫn còn bề bộn. Những nơi bom đạn ác liệt xưa vẫn còn nguyên những hố bom. Những cây cầu bị phá hồi chiến tranh mới gác cây lên để đi tạm. Lâu lâu mới thấy một nhóm nhà. Những mái nhà tranh bạc phếch vì nắng gió. Công trường xây dựng hồ Sông Tràm đang được thi công ở phía Nam huyện. Phía thượng nguồn Sông Tràm, bắt đầu việc đắp đập chính và tập kết vật tư cho cho xây cửa đập. Tình hình nội bộ lãnh đạo huyện chưa thực ổn. Ông Năm Hoàng phải trực tiếp bám huyện này để chấn chỉnh dần.

            Khu văn phòng làm việc của cơ quan huyện Cái Bưng có lẽ là nơi khang trang nhất của huyện này. Những phòng làm việc cách nay ba năm đã được phá bỏ để thay vào đó là một dãy nhà một trệt, một lầu được cất theo lối cũ với những mảng tường đá rửa nham nhở và mốc meo. Những tấm bê tông đổ dày dặn nặng nề khuôn thước. Khu văn phòng ủy ban cũng đã được xây sang bên này, tạo thành một khối làm việc gọn gàng hơn. Đất của ủy ban trước đây, bây giờ đã được giao cho trung tâm giáo dục thường xuyên và mở trường dạy nghề.

Chiếc xe Năm Hoàng bị ách lại trước cổng. Người gác cổng là một cậu thanh niên còn trẻ. Trước mặt cậu ta là một cái bàn con. Trên đó có một cuốn sổ lớn và sau lưng cậu ta là một khẩu AK treo trên vách.

            Anh lái xe nhảy xuống nói với người gác cổng:

            - Xe của chú Năm bí thư. Mở cổng cho chú Năm vô. Lẹ …

            - Giấy tờ đâu?

            - Trời đất, xe chú Năm mà cũng cần giấy tờ hay sao?

            - Chú Năm , chớ chú Mười Lăm cũng phải giấy tờ…

            Ông Năm Hoàng phải bước xuống:

            - Tôi không có giấy tờ gì hết. Cậu vô báo với cô Út, hoặc anh Ba là có Năm Hoàng xuống làm việc.

            - Đâu có được. Nhiệm vụ tôi là gác ở đây. Tôi vô báo là bỏ gác, là sai trách nhiệm… Chờ đó đi, có người vô tôi nhắn cho.

            Ông Năm cười:

            - Cậu này nguyên tắc gớm. Thôi nè, có gói thuốc đây cậu làm điếu rồi vô báo giùm tôi, được không?

            - Không được. Nhất là không được nhận quà cáp. Mời đồng chí đứng ra ngoài cổng giùm tôi.

            Anh lái xe nóng mặt:

            - Thằng điên. Mày gác cổng thì phải biết lúc nào nguyên tắc, lúc nào không chớ. Chú Năm bí thư là người thế nào mà mày cũng không biết sao?

            Ông Năm Hoàng gạt ra:

            - Đừng nóng. Cậu ấy không biết đâu có lỗi của cậu ấy. Tại mình. Mình thường xuống đây thì ai lạ mình. Thôi được ráng chờ chút coi.

            Anh lái xe hình như không còn chịu được nữa, bước lên xe bấm kèm kêu inh ỏi. Từ trong văn phòng có người bước ra. Anh chánh văn phòng có dáng người cao to, khoẻ mạnh đang chạy tới xăm xăm. Anh ta nhận ra ngay xe của ông Năm Hoàng. Vừa chạy ra, anh ta vừa hối:

            - Mở cổng. Mở cổng ngay. Lẹ lên.

            Cậu gác cổng lật đật gỡ sợi dây ra khỏi cáo móc. Cây tre chắn xe, có cục đá ở đầu kia được hất lên. Xe ông Nam lách vào. Ông Năm Hoàng bất giác mỉm cười. Đời còn những cái barie cũ rích này thì còn lắm chuyện.

Anh chánh văn phòng xoa hai tay vào nhau và gật đầu chào. Chiếc xe vừa khuất đã nghe tiếng anh ta quát:

            - Ngu. Ngu cũng chừa cho người ta ngu với. Đầu của tao, của mày có còn trên cổ không là ở ổng đó, biết không?

            Nói xong anh ta lại tất tả chạy vào cho kịp với chiếc xe của ông Năm Hoàng. Cậu gác cổng tròn mắt nhìn theo miệng lẫm bẩm:

            - Làm cái gì dữ ?         

            Anh chánh văn phòng đón ông Năm đưa vào một căn phòng nhỏ và nói:

            - Chú Năm chờ con một chút. Để con báo cho chú Ba và cô Út.

            - Đang họp hả- Ông Năm hỏi.

            - Dạ. Đang giải quyết vụ rừng lịch sử , chú Năm.

            - Vụ rừng lịch sử? Chuyện sao?

            - Dạ con cũng chưa biết. Để xong cuộc họp này, có lẽ sẽ có văn bản báo cáo và xin ý kiến tỉnh ủy.

            Trong phòng họp, không khí như căng thẳng thêm khi cô Út lên tiếng:

            - Tôi đề nghị xem xét lại cho kỹ việc này. Tôi không thống nhất chuyện phải đưa vụ rừng lịch sử ra để xét xử. Các đồng chí thử phân tích coi, rừng trồng xuống đâu có phải lên ngay. Nó phải chờ năm, chờ tháng mới có thể thành rừng được. Vậy thì đất trống ở giữa những tán cây ấy làm cái gì? Công nhân họ có thả cây mì xuống đó, cũng là lấy ngắn nuôi dài thôi. Một vài người trong lúc chờ giống cây, họ có thể dùng đất lâm trường trồng trọt để nuôi sống mình, gia đình mình thì cũng có lỗi gì đâu…

            Ông Ba Thiệt không để cô Út nói hết lời đã đứng dậy:

            - Tôi không thể hiểu được tại sao đồng chí Út lại có thể non nớt, ấu trĩ đến như vậy. Đất trống cũng là đất nhà nước. Mà đã là đất của nhà nước thì chỉ có nhà nước mới có quyền tận dụng. Thử hỏi, đất trồng rừng mà trồng xen trong đó khoai mỳ, nó bạc đất đi, cây làm sao lên được. Rồi khi thu hoạch khoai mỳ, nhà nước được cái gì. Hay toàn bộ tiền thu khoai mỳ lọt vào tay cá nhân. Như vậy là phá hoại. Đúng vậy. Phá hoại, không có cái từ nào khác hơn. Còn lấy đất chưa trồng rừng mà trồng trọt lại càng sai phạm, mà là sai phạm nghiêm trọng nữa kìa. Tôi xin nhắc lại. Đất là của nhà nước. Cấm bất cứ ai xâm phạm. Vậy mà ngang nhiên người này vài mẫu, người kia vài mẫu. Giám đốc lâm trường sao có quyền ký hợp đồng cho mượn đất. Ai cho phép. Huyện ủy có chủ trương không? Ủy ban có cho phép không? Huyện uỷ mà có chủ trương thì phải kiểm điểm xem ai là người chủ trương. Ủy ban mà cho phép thì kiểm điểm ủy ban. Làm cho rõ trách nhiệm. Thứ hợp đồng này giống như một thứ tham ô trá hình. Phải. Tham ô. Mà đã tham ô thì truy tố còn có thể nào khác được. Tôi nói thêm chuyện này nữa: Ai là người cấp cái ao cá cho cậu giám đốc lâm trường? Ai vậy. Tại sao các đồng chí không rõ cái ao cũng là tài sản của nhà nước. Các đồng chí biểu đó là cái ao tự nhiên ư. Tại sao cậu giám đốc lâm trường nuôi cá trong đó lại lớn nhanh như vậy. Một tài sản qúy như vậy mà sao lại cấp cho tư nhân? Ngay sau cuộc họp này, các đồng chí bên ủy ban làm thủ tục thu hồi ngay lại cho tôi.

            Cô Út hình như không còn chịu được nữa. Cô ráng ngồi nghe ông Ba Thiệt nói cho đến cạn lời mới đứng dậy:

            - Thưa các đồng chí. Sao các đồng chí lại chụp cho người ta cái mũ to như thế. Các đồng chí thấy bấy lâu nay công nhân lâm trường có còn kêu ca vì đời sống khó khăn không. Các đồng chí có thấy mấy trăm héc ta rừng đang lên rất xanh, rất tốt không? Thấy, sao không thấy ai thử tìm hiểu xem tại sao lại được như thế? Chúng ta biết nay mai cả vùng làng Bàu Cày sẽ trở thành một hồ nước. Tất cả rừng ở đó sẽ bị dìm xuống nước. Chúng ta mất đi hàng ngàn héc ta rừng, nay mới chỉ trồng được có vài trăm heata. Mà vừa mới trồng lên chút chút, người chỉ huy ở đó đã bị quy kết là tham ô, là phá hoại, thử hỏi làm sao ta có thể phát động nhân dân trồng rừng nữa. Tôi đề nghị chuyện này sẽ phải báo cáo lên trên. Xin ý kiến của tỉnh ủy và ủy ban nhân dân tỉnh. Riêng tôi, tôi bảo lưu ý kiến cho lâm trường tiếp tục trồng rừng, trồng xen canh và cho mượn đất  để dân canh tác. Khi trồng rừng đến đâu thu hồi đến đó. Riêng chuyện cái ao cá, tôi là người ký cấp cho anh giám đốc lâm trường đó. Tôi nghĩ là không sai. Khi cải tạo ao, chính cậu giám đốc đã mời nhiều người trong ủy ban huyện cùng đầu tư kia mà. Anh Mười Mạc phó chủ tịch nè. Anh Tư Bông bên kiểm tra đảng nè. Anh Bảy Mót bên tuyên huấn nè. Có ai chịu làm đâu. Anh ấy làm và thu hoạch lớn, nay ta thu hồi lại , chẳng hoá chúng ta không giữ được chữ tín sao?

            Ông Ba Thiệt khoát tay:

            - Tín với anh ta thôi ích gì. Phải giữ tín cả với đảng bộ, với nhân dân mới quan trọng. Chúng ta chống những mầm mống tư bản chủ nghĩa đến cùng. Một lối làm tư nhân như thế mà chúng ta dung túng là không được. Dù thế nào cũng phải thu hồi cái ao lại. Việc trồng rừng cứ trồng rừng. Việc kỷ luật vẫn phải kỷ luật. Không có giám đốc này, ta kiếm giám đốc khác. Tôi đề nghị các đồng chí bên thanh tra nhà nước bắt đầu vào cuộc trước. Khi thấy có đủ yếu tố vi phạm kỷ luật thì có hình thức kỷ luật ngay, sau đó làm thanh tra tiếp để tìm yếu tố phạm tội. Cứ thế mà làm.

            Thấy câu chuyện có vẻ còn kéo dài, anh chánh văn phòng phải ghé tai ông Ba Thiệt nói nhỏ mấy tiếng. Ông Ba quay sang biểu cô Ú

18 Jul, 2011

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM - tiểu thuyết NGUYỄN ĐỨC THIỆN ( tiếp theo)

Viết bởi hatruc 07:44 | Đường dẫn cố định | góp ý (0) | Trackbacks (0) | Edit | TIỂU THUYẾT

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM

Tiểu thuyết của

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

Lấy nước làm sạch

( tục ngữ )

            Không thể đi tu, cô càng quẫn bách hơn. Nên cô tìm đến thày bói. Cô muốn thử xem mình rồi sẽ ra sao. Thày bói trước biểu cô có vận, có hạn làm cô thẫn thờ lo. Nay ông thày bói này lại khác. Ông không coi tiền vận, cũng chẳng nói hậu vận mà toàn là chuyện đâu đâu.

            - Tôi nói thiệt nghe. Hai mắt tôi mà sáng, tôi không ngồi đây đâu. Tiền vận là gì, mà hậu vận là gì. Tôi còn chẳng biết tôi rồi sẽ ra sao, làm sao tôi biết cho ai. Đời người ai chẳng có lúc buồn lúc vui. Buồn cũng tìm đến thầy bói. Vui cũng tìm đến thày bói. Thế cô định xem chuyện vui, hay chuyện buồn đây?

            Cái ông thày bói này nói chuyện sao mà giống anh ấy thế. Một lần ngồi cạnh anh trong quán cà phê anh cũng đã nói:

            - Em có thấy không, đời người không có được là bao, thế mà sao cứ phải làm khổ nhau. Em đừng thấy tôi cười mà ngỡ tôi đang vui nghe. Có em, tôi mới cười được. Chớ không có em, tôi chẳng biết cười cùng ai. Với đồng nghiệp giả lả nói cười để người ta đừng coi mình là lập dị. Thế thôi.

            Những lúc đó gương mặt anh mới đáng thương làm sao. Ánh mắt anh nhìn đâu đó xa xăm. Ngày ấy, cô đâu có biết chuyện gì. Thấy anh buồn, cô nói chuyện cho anh vui. Sau này mới biết, vợ anh ở nhà chán cảnh xa chồng đã tìm đến người khác. Tin ấy đến với anh, anh dửng dưng như không. Những ngày ấy, anh siêng tìm đến cô. Đã có lúc anh nhìn sâu vào mắt cô, không nói gì cả. Bây giờ thì cô biết, anh đã tự chặn lòng mình không nói ra cái điều rất cần phải nói. Lúc đó cô mới mười sáu tuổi. Cái tuổi mới chỉ thấp thoáng thấy tình yêu. Trái tim thỉnh thoảng lại phập phồng khi bỗng nhớ. Có thể vì thế mà anh không nói.

            Ông thày bói vẫn với cái giọng của kẻ cả bảo ban. Chưa bao giờ cô lại chịu ngồi nghe người ta nói nhiều như thế. Thời gian sao trôi đi quá nhanh. Bỗng nhiên cô có cảm giác hình như không còn muốn xa ông thày bói lập dị này nữa. Bỗng nhiên cô cảm thấy tin ở ông thày bói này. Không phải tin ở những lời tiên đoán, mà tin ở chính bản thân ông. Tin ở những lời ông khuyên bảo. Ngay hôm đó cô đã mường tượng ra nơi nương tựa của đời mình.

            Những ngày sau, cô đến phụ giúp lão thày bói những công việc vặt, chăm chỉ như những khi cô lên chùa. Rồi chẳng cần phải cưới hỏi lôi thôi, cô vể ở hẳn đó và xin được làm vợ lão. Chuyện thực hy hữu, nhưng đời chuyện gì mà chẳng có.

            Đó là một ngày trời mưa. Sao trời lại mưa chớ. Những cơn mưa bất chợt nhiều khi làm cho cả thế giới này điên đảo. Có khi làm điên đảo cả một kiếp người. Trời mưa vào lúc chập tối. Cái nhà nhỏ của lão thày bói trong cơn mưa giống như một chiếc lá khô trước cơn gió lớn. Những khối nước hình như cứ nhè cái mái nhà của lão mà dội xuống. Lão thày bói không biết những trận mưa trước nhà lão ra sao. Lão chỉ có một mình. Còn hôm nay có thêm một cô gái. Cô dắt lão lại chiếc giường duy nhất trong nhà,bắt lão ngồi xếp bằng trên đó. Còn cô thì bước sang bên này dẹp cái dây phơi quần áo cho gọn lại kẻo bị tạt nước. Chạy qua bên kia che lại cái cửa sổ. Vào bếp thu dọn ba thứ nồi ơ, xoong chảo còn nằm dưới đất. Lại bên cái bàn thờ thắp một nén nhang và che lại chỗ nước từ mái nhà đang nhểu xuống qua một lỗ đinh do thợ đóng vụng. Hai tai lão thày bói nhóng lên lọc nghe bước chân của cô:

            - Này cô. Khỏi dọn dẹp gì đi. Ngồi mà nghỉ. Mưa hoài tôi biết rồi mà. Mai nắng, mọi chuyện sẽ qua thôi…

            - Qua là qua sao được- Cô cãi.- Ông mà ở thế này, có ngày chết trôi .

            - Chết thế quái nào được. Cô tưởng chết dễ lắm hả.

            Ông bắt đầu bài diễn thuyết của mình về cái chết và cái sống. Ông diễn thuyết cho đến hết ý để nói. Có ai hiểu ông lúc đó đâu. Bao nhiêu năm ở một mình, bỗng trong đêm, dưới mưa có thêm người con gái, ông cảm thấy lo lắng. Một cảm giác ấm áp lan toả trong ông, nhưng ông lúng túng không biết nói năng sao cho ra cái cảm giác đó. Nên ông đành cứ nói về cái sống, cái chết cho qua dần thời gian.  Cô dọn dẹp đến hết cái để mà dọn dẹp. Thế mà trời vẫn cứ mưa. Mưa mỗi lúc một lớn. Cô lại cái trõng mà ông thường ngồi bói. Bây giờ cô mới thấy lạnh. Trên mình cô chỉ có một chiếc áo mỏng. Hồi nãy đến giờ nước mưa tạt đã làm cho ẩm, ướt. Cô ngồi trên cái trõng ngóng ra ngoài mưa. Trời đang tối dần. Đèn đường đã bật sáng. Những chiếc bóng đèn tròn trong cơn mưa chỉ như một đốm lửa trên đầu thuốc điếu thuốc lá.

            - Lạnh lắm hả?- lão hỏi

            Mà sao lão lại biết là cô lạnh chớ. Thì tại trời mưa. Tại nhà hẹp, nước tạt. Tôi cam đoan là cô ẩm ướt khắp người rồi. Hình như cô nghe thấy lão nói như vậy với cô.

            Cô không trả lời. Lạnh thiệt. Nhưng làm sao cho ấm bây giờ. Cô bỗng lọc trong tiếng mưa tiếng bước chân của lão thày bói. Rồi cô thấy có một chiếc mền khoác lên vai cô:

            - Nhà chỉ có một chiếc mền thôi. Tôi đâu nghĩ rằng trong nhà này thêm một người thứ hai nữa đâu. Cô thông cảm nghe.

            Sao lại phải thông cảm. Có một chiếc mền đã khoác lên vai cô rồi. Miếng ấm áp duy nhất cô đã nhận về phần mình, lẽ ra người thông cảm phải là lão mới đúng chớ. Cô biết lão cũng đang lạnh lắm. Mưa xầm xập không ngớt một chút nào. Lại gió nữa. Cái nhà của lão không đủ lớn để che hết những giọt mưa của đất trời. Nói gì thì nói, mưa nhiều khi trở thành một bức màn che, một cái cớ để cả vạn cặp trai gái lợi dụng. Mưa có khi còn là kẻ đồng loã với tội lỗi. Nhưng phần lớn, mưa là kẻ kết dính những kẻ có cảm tình với nhau. Cô gái thấy không thể chiếm lĩnh nguyên cả chiếc mền của lão thày bói được. Cô bước vào giường và trong ánh đèn lờ mờ, cô thấy lão đang co quắp như con tôm. Hai tay lão khép vào đùi. Đầu lão rúc vào chiếc gối. Cô choàng lại chiếc mền cho lão. Lão kêu lên:

- Không được. Cô đắp đi. Tôi chịu được mà.

- Không. Ông đắp đi. Tôi chờ một lát ngớt mưa rồi tôi về.

            - Mưa này hả? Tới sáng chắc gì đã ngớt. Thôi hay bây giờ vầy. Tôi quay đầu về bên này, cô quay đầu về bên kia. Đắp hai chân cho ấm là được rồi. Tôi nghe người ta biểu, trời lạnh giữ ấm được hai chân là ấm cả người đó. Thử coi.

            Cũng chẳng còn cách nào hơn. Cô ngồi tựa vào vách và luồn hai chân vào trong mền. Còn lão thì nằm xuống đắp cái mền kín cả thân mình. Nhưng trời đất ơi. Trời sinh ra đàn ông đàn bà không tình không ý mà gần nhau rồi cũng nẩy tình nẩy ý thôi. Ngồi riết đau lưng, cô cũng ngả mình xuống. Cô đâu có biết lão thày bói đã ráng nằm không đụng cựa, sợ đụng chạm vào cô và không tài nào ngủ được. Một thứ hương lạ từ người con gái cứ thoảng vào mũi lão. Lão khó chịu. Đến khi cô ngả mình xuống thì cả thân thể lão nóng ran lên. Người lão cứng đơ như khúc củi. Lão nhè nhẹ tránh ra xa. Nhưng chẳng thể nào tránh được. Lão thấy một nửa mình cứ râm ran. Râm ran. Bên cạnh, cô gái cũng không thể nào ngủ được. Cái giống không ngủ được lại hay gọ ghẹ đụng đậy. Mà đã gọ ghẹ đụng đậy lại va chạm. Mỗi cái đụng chạm lại làm cho hai thân xác giật mình, run bắn lên. Bỗng lão thày bói ngồi dậy xoay người lại ôm lấy cô. Cô đẩy lão ra. Cả hai cứ thầm lặng làm một cuộc vật lộn. Cô thì đẩy, còn lão thày bói thì ghì xiết lấy cô. Bàn tay thô bạo của lão bắt đầu sờ nắn trên người cô. Bàn tay đụng đến đâu là cô có cảm giác như bị điện giật đến đó. Cô cứ đẩy còn lão cứ quờ tay tìm cô. Lão tìm khắp nơi, cho đến khi lão tìm được chỗ cần tìm. Lúc đó thì cô ngay đờ người ra. Miệng muốn hét lên nhưng lại không hét được thành lời. Cô cứ há hốc miệng ra và ráng đẩy cho được lão ta. Nhưng hình như tay cô yếu lắm thì phải, cô không thể thoát ra được khỏi vòng tay lão. Cuối cùng cô chặc lưỡi: thôi mặc kệ, tới đâu thì tới. Đời người con gái đằng nào cũng phải một lần. Vả lại, lúc này không ai gần gũi cô hơn lão thày bói. Chẳng yêu thương gì, nhưng cũng chẳng đến nỗi chán ghét lão. Cô tưởng tượng đến anh giáo mà cô yêu trộm, nhớ thầm. Cô nghĩ đến anh. Cô tưởng tượng ra anh đang ôm ấp, yêu thương cô. Cô rên khẽ:“ Anh ơi “. Rồi cô buông xuôi.

            Cả nhà cô ngạc nhiên khi thấy cô dẫn một người mù về nhà và tuyên bố: cô sẽ lấy ông ta làm chồng. Cả nhà bấy lâu nay đã coi cô là người bị tâm thần, nên chẳng coi đó là chuyện đứng đắn. Chắc nó bị khùng thiệt rồi. Và cô khùng thiệt khi cả nhà không chịu làm đám cưới cho cô. Cô dắt người đàn ông mù ấy ra đường và đi luôn không về nhà nữa. Tâm thần ai chấp. Nhưng thời gian sau, cả nhà biết cô không tâm thần. Cô đã lấy chồng. Một anh chồng ngồi coi tướng số cho người ta.

            Giải phóng được ít năm , thấy sống ở cái ngõ hẹp kia chẳng thể làm gì , hai người kéo nhau lên rừng ở. Nghe ở Bàu Cày có một cánh đồng hoang. Thế là họ đến lập nghiệp ở đó. Làm hàng xóm với cặp vợ chồng trẻ kia. Ban đầu chính quyền cũng đến hỏi han. Nhưng rồi, thấy một lão mù xem bói và một cô vợ , chẳng thể hại đến ai, nên cho qua. 

Tại quen rồi nên người ta cứ gọi lão bằng lão. Từ ngày có người chăm sóc lão bỗng như người lột xác. Trước đây, lão tự hành xác mình cho giống như một cây khô. Mọi thứ  trên người lão cũ kỹ đến mức không còn nhận ra được mầu sắc nguyên thủy của nó. Không biết chiếc áo kia mầu đen hay mầu nâu. Không biết chiếc quần lão mặc màu trắng hay mầu vàng. Bàn tay lão giống như một cành cây khô. Từng đốt xương nổi gồ lên. Những cái móng tay xám ngoét.. Không ai biết gương mặt của lão đang buồn hay đang vui. Người ta làm thày bói thì đeo một cặp kiếng đen, còn lão, lão chẳng cần đến cái kiếng. Lão biểu mọi người: mình đẹp hay xấu, mình đâu có thấy. Đeo kiếng hay không đeo kiếng thì có gì quan trọng. Hai mắt lão giống như  hai cái hố vậy. Còn tròng ngươi, đã trắng xác, tròng đen chỉ còn như vành trăng khuyết ở mỗi bên. Khi gặp cô lão biểu: phải làm cho hình dạng mình như vậy người ta mới tin mình làm được thày bói. Cô xem có ông thày bói nào ăn mặc lịch sự đâu, lúc nào cũng dơ dơ bẩn vậy mới giống như người cõi khác đến nhìn chuyện âm dương, tiền vận hậu vận. Nhưng bây giờ thì khác hẳn. Ngoài cặp mắt như đã tả ở trên, tất cả đã khác xưa. Quần áo lúc nào cũng tươm tất. Hai má đã có thịt. Vai đã u lên, trả lão về với thời mạnh khỏe khi xưa. Nếu không có người dắt đi thì không ai biểu lão mù. Những bước chân mạnh bạo , khoẻ mạnh. Giọng nói thì sang sảng kèm  theo những câu pha trò hóm hỉnh. Lão về đây tính bỏ luôn nghề bói toán, như những ngày đầu chờ vợ đi làm thuê và mót lúa , thương quá, lão mới lại tiếp tục công việc cũ. Hồi đó, chẳng ai quan tâm gì đến lão. Không ai chê trách gì chuyện mê tín dị đoan. Vả lại, lão xem bói cho người ta không lấy tiền, mà lấy tất cả những gì người ta cho. Cho chớ không phải để cúng ma, cúng qủy gì hết. Lão nói thẳng với người đến coi bói như vậy.

Nghèo thế mà làng Bàu Cày vẫn có người đến ở. Giống như nước chảy chỗ trũng vậy.

III

            - Con về đó hả? Út.

            - Dạ…

            - Người ta lại mới mang đến cho con lá thơ. Má cất trong phòng con đó.

            - Dạ. con cảm ơn má.

            Chẳng cần phải coi, cô Út cũng biết thơ đó là của ai. Từ Hà Nội gởi vào. Anh này kỳ thiệt. Vợ con đàng hoàng rồi mà còn thơ với từ. Làm như còn trẻ trung lắm. Đúng ra cô cũng chẳng còn trẻ trung gì. Cái tuổi ngoài ba mươi ở quê được gọi là ế đìa. Ai biểu là cô không muốn lấy chồng? Có đó chớ. Nhưng làm gì có điều kiện để mà có chồng. Cô cầm lá thơ trên tay, vừa muốn đọc lại vừa không. Chắc vẫn mấy lời thăm hỏi sức khoẻ. Mấy lời nhắc nhở đừng quá sức vì công việc. Thêm mấy lời thông báo tình hình ngoài ấy. Thế thôi. Như bao nhiêu thơ khác cũng vậy. Cô vào phòng, cầm bì thơ trên tay toan bóc, nhưng nghĩ sao cô lại đặt nó vào đầu giường nơi có cái  hộc bàn và một chiếc kiếng soi. Cũng chẳng vội gì. Tiếng má cô từ bên ngoài vọng vào:

            - Con coi làm sao chớ má thấy không được rồi đó. Má nhìn cái thơ là má khó coi rồi. Chớ cái thằng đó nó tính trói con lại hay sao chớ. Nó có vợ có con rồi thì cũng để cho con có đường mà đi. Còn con… Tính sao. Không lẽ cả đời cứ bám vào cái văn phòng mà sống?  Con làm việc, má mừng. Con tiến bộ má cũng mừng. Nhưng đời người đàn bà chức quyền mấy mà không chồng, không con cũng cô đơn lắm con à. Má là má nói thiệt. Cả nhà, bảy, tám người con, từ gái lớn , đến thằng út, má chẳng phải lo, mà đến tận bây giờ má vẫn phải lo cho con. Ngày xưa, lúc còn con gái ra hoạt động thì má lo dại dột thì ê mặt. Nay thì lớn rồi, chồng con không có thì lo nay mai rồi con ở với ai. Ba má già rồi ba má chết. Không lẽ con ở một mình.

             Quá quen rồi những câu ca thán kia, cô chỉ lặng lẽ. Có lúc cô cũng chạy ra ôm lấy mẹ mà cười: má đừng lo. Nay mai con kêu mấy nhỏ của anh Hai , anh Ba gọi con là má cũng được chớ gì. Chớ con tưởng cứ gọi là má là có thể làm má được hay sao. Có mang nặng đẻ đau mới nên tình máu mủ chớ. Thì cứ coi như mình mang nặng đẻ đau đi, có sao đâu má… Mày gàn qua con ơi. Nói thì nói thế thôi sau bao nhiêu công việc bận rộn của cơ quan, những phút yên tĩnh riêng mình cô cũng nghĩ đến thân phận mình chớ. Những ngày về với ba má, cô được chiều chuộng như một đứa con nít. Từ miếng ăn ngon đến hớp nước uống. Những lúc trái gió trở trời viên thuốc má mang đến tận đầu nằm. Ba ra vườn hái đủ năm thứ lá nấu nồi nước xông. Khi mạnh khoẻ ở cơ quan, nồi cơm nấu trên bếp dầu, chảo canh cũng trên bếp ấy. Mùi dầu hôi bốc lên nghẹt thở. Hồi đầu còn có mấy cô phục vụ ăn chung, cô không phải làm gì, đến bữa là ra mâm. Sau rồi các cô đi lấy chồng hết, còn lại một mình, cô tự nấu lấy mà ăn. Bày mâm cơm lên chiếc bàn trong phòng ăn, ngồi thế nào cũng thấy chống chếnh. Nhưng không thể nào khác được. Công việc vẫn cứ phải làm. Còn một mình thì vẫn cứ một mình. Ai biểu, lấy công việc làm vui là sai. Có thể lấy công việc để mà quên thì còn có thể. Cô đã như thế.

            Nói gì thì nói, cô phải cảm ơn anh, người viết thư này cho cô. Những dòng chữ quá quen với những chuyện trong thư cũng quá quen song vẫn là những dòng tình cảm duy nhất của một người dành cho cô.

            Ngày ấy anh là cán bộ biệt phái xuống huyện cô. Một anh bộ đội Bắc Việt xuống làm quân địa phương đã thành chuyện quá quen thuộc với vùng quê suốt mấy chục năm giặc giã này rồi. Lúc đó cô còn là trung đội trưởng thanh niên xung phong. Anh cán bộ biệt phái kia trẻ, trắng trẻo đẹp trai có cái tên thực mạnh mẽ: Phạm Hùng Dũng. Đang là sinh viên, anh nhập ngũ. Anh nhập ngay vào tiểu đoàn mang tên địa phương tỉnh này. Lần quyết tử thứ nhất, anh còn là tiểu đội trưởng. Lần quyết tử thứ hai, anh đã là đại đội phó. Việc lên cấp nhanh như vậy vì hai lý do. Thứ nhất, bộ đội thương vong nhiều. Thứ hai, anh là người giỏi dang trong công tác chỉ huy. Anh thuộc dạng thứ hai. Lần quyết tử thứ hai này mới thực sự là quyết tử. Lần trước là những cuộc càn quét của ngụy với mục tiêu đuổi lực lượng cách mạng ra khỏi dân. Đối đầu chủ yếu là những đơn vị tinh nhuệ của ngụy  quân. Lần thứ hai này là trọi với Mỹ. Trọi với những cuộc hành quân rầm rầm, rộ rộ với những tên lính đánh thuê từ những nước khác, được trang bị từ chai thuốc chống muỗi , chiếc túi ngủ đến những khẩu súng, khẩu pháo, máy bay vào loại hiện đại nhất. Chúng đóng quân dày đặc suốt dọc quốc lộ, đóng tràn vào cả những tỉnh lộ. Dưới đất, xe chở lính chạy rần rần. Trên trời máy bay như ruồi. Pháo dọn đường, bom phá những nơi nào nghi có quân giải phóng đóng quân. Bộ binh lùa vào làng, vào xóm, vào rừng. Đông khủng khiếp những tên lính đầy nhóc súng đạn trên người. Có điều, chúng muốn đối đầu với chủ lực của giải phóng, nhưng chủ lực đâu chẳng thấy, thấy toàn những đơn vị lẻ. Đông nhất là một tiểu đoàn địa phương. Còn toàn là mìn. Mìn đón chúng ở mọi chặng đường. Du kích lâu lâu lại xuất hiện tỉa vào đội hình của chúng, rồi biến mất như ma trơi. Có kẻ trong bọn chúng cười thầm: mang dao mổ bò đi thịt ruồi. Ruồi không thịt được còn bị ruồi bu cho đến chết.

            Công việc của anh cán bộ Bắc Việt Phạm Hùng Dũng là nắm tình hình, hướng dẫn du kích tập kích những nơi đóng quân của lính Mỹ. Nhiệm vụ của đơn vị cô là tập kết vũ khí đến nơi tập kích. Tải thương binh , tử sĩ ra, nếu có. Vì thế, đơn vị của anh cán bộ kia ở đâu là có cánh thanh niên xung phong của cô ở đó. Những cô gái xứ này, bỗng cảm mấy anh lính Bắc Việt . Không có chiến tranh chắc là khối đám cưới sẽ được tổ chức. Sau những cuộc tập kích, nếu có ai mất đi thì cả hai đơn vị cùng rơi nước mắt lúc truy điệu. Chiến thắng thì cả hai đơn vị bằng mọi cách tổ chức những cuộc liên hoan tưng bừng trong cứ ruột. Gọi là tưng bừng, nhưng chủ yếu là những bài hát và những điệu múa có sẵn trong hai đơn vị. Anh chàng cán bộ kia lâu lâu lâu phải choàng khăn đóng giả gái mà múa. Quả thực, anh ta khoác bộ đồ bà ba vào, coi mòi còn xinh gái hơn nhiều cô trong đơn vị thanh niên xong phong. Anh ta múa chèo. Anh ta chỉ biết có mỗi điệu múa chèo. Anh ta hát. Những bài dân ca quan họ ngọt như đường phèn làm lả lướt khối cô gái thanh niên xung phong. Lúc đó thôi , còn khi vào công việc, mặt anh chàng khó đăm đăm. Không khó để các cô, các cậu chết hả. Đừng có cãi tôi. Tranh luận thì được. Tranh luận cho ra cách đánh hay nhất thì được. Chớ cãi tôi thì lính Mỹ nó lột da các người làm dây lưng quần chúng đó. Biết không? Anh ta nói đúng. Không biết từ lúc nào, anh thuộc xứ của cô như thuộc những đường chỉ trên bàn tay mình. Thôi chuyện trong chiến tranh chẳng nên kể làm gì. Nói ra nhiều người bây giờ người ta không tin nữa. Làm gì có những người như thế trong chiến tranh. Nhiều khi nhớ về những ngày ấy chính cô cũng ngạc nhiên sao quê mình lại có một thời như thế được.

            Và cô cũng một thời thơ mộng trong đời. Anh và cô có những đêm trăng bên nhau. Đêm trăng bên bờ sông Tràm . Con sông Tràm khúc đó mùa nào nước cũng chảy êm đềm. Lúc con nước chảy ngược. Lúc con nước chảy xuôi.  Hai bờ lúc nào cũng chạt những bè lục bình. Những cánh lục bình xanh, và những bông lục bình tím. Nếu không có những tầu tuần tiễn lâu lâu chạy ào ào trên sông với những khẩu súng chĩa họng sang hai bên bờ và thỉnh thoảng những nòng khẩu súng ấy khạc lửa, vãi đạn vào những lùm cây thì cảnh sông êm đềm lắm. Với những chiếc ghe ngược xuôi trên sông. Là những cánh rừng buông ngả những tán cây xoè ra trên mặt nước. Là những chùm hoa rừng muôn màu sắc nở dọc triền sông. Là những vạt cỏ xanh . Những cánh đồng lúa khi xanh khi vàng mênh mông hai bên bờ. Những ngôi nhà nhỏ xinh nép sát bờ sông. Những chiếc vó bè với những cái gọng cong cong khi treo lơ lửng, khi ngả sát xuống nước. Lần đầu tiên hai người bên nhau là một đêm trăng trên sông Tràm . Chuyến ấy là chuyến trinh sát cuối cùng cho trận đánh bót Cầu Gỗ, nhằm chặn những cuộc hành quân của Mỹ lên sát biên giới. Cô chở anh đi trên một chiếc nghe nhỏ. Chiếc ghe bám sát bờ sông mà đi cho đến tận nửa khuya. Sau những giây phút hồi hộp, lo lắng là những phút bình yên. Chiếc ghe đã tách ra khỏi vùng kiểm soát nguy hiểm của những chòi canh ven sông. Chỉ còn hai người. Họ cho ghe nép vào bờ. Đến một gốc cây gừa lớn, họ cho ghe đậu lại, dắt tay nhau bước lên bờ. Trăng hôm đó sáng lắm. Thấy được từng ngọn cỏ. Thấy được những búp dừa non bóng nhẫy và lấp lánh những hạt sương. Thấy cả những chùm rễ cây dị hình, dị dạng buông xuống nước. Ánh trăng lọt qua những kẽ lá, thả từng vòng sáng nhỏ xinh , giát trên mặt đất, buông xuống mặt nước vào nhấp nhô cùng những con sóng lăn tăn. Những cuộc trinh sát thế này qua đêm là chuyện thường tình. Một bộ phận cảnh giới nằm cách chỗ hai người dừng ghe khá xa. Đêm ấy bỗng yên ả lạ thường. Cái gì cũng ở xa. Những tiếng gầm gừ đe doạ của chiến tranh cũng ở đâu xa lắc. Lâu lâu thấy chớp nhì nhằng. Không phân biệt được chớp mưa giông hay chớp của bom nổ. Cả những tiếng ì oàng cũng xa vời vợi đâu đâu. Cảnh vật như vào hùa với đôi trai gái, dành cho họ những phút tư riêng.

            Họ ngồi bên nhau trên một gốc cây có thân ngả sát mặt nước. Câu chuyện của họ lẫn vào với tiếng nước vỗ bờ óc ách, tiếng cá đớp trăng lõm tõm, tiếng gió mơn man trên những tán lá.

            - Quê anh tỉnh nào ngoải ? Anh Dũng…

            - Bắc Giang…

            - Bắc Giang. Xa quá hén?

            - Ờ xa lắm. Hàng ngàn cây số. Ba tháng đi bộ mới vô được đến đây đó em.

            - Rồi làm sao về?

- Khi nào thắng giặc chạy ô tô vài ngày chớ mấy.

- Anh nói sao giống nghị quyết quá hà.

            - Thiệt chớ bộ. Nhất định sẽ phải có lúc chấm dứt chiến tranh chớ. Không lẽ cứ giết chóc nhau mãi…

            Anh đã học được lối nói chuyện của người Nam bộ, nhưng giọng còn cứng ngắc, trại trại khó nghe.

            - Anh Dũng. Anh kể về quê anh đi…

            - Quê anh hả. Không bằng phẳng như quê em đâu. Một nửa tỉnh cũng đồng bằng. Còn nữa kia là đồi. Lên cao hơn một chút là núi.

            - Có giống núi Điện Bà không?

            - Không. Nó kéo dài từ tình này qua tỉnh khác. Giống như răng cưa ấy.

            - Thích há. Em thích cảnh rừng núi.

            - Quê anh có sông nữa. Nhưng không giống con sông này của em đâu?

            - Khác hả? Khác sao?

            - Nó có hai mùa. Mùa lũ thì khủng khiếp lắm em biết không? Nước ở đâu trút cả xuống sông. Cả giòng sông đục ngầu như trộn bùn đất vậy. Nước cuốn ào ào. Những ngày như thế trên giòng nước cuồn cuộn kia đủ mọi thứ. Những cây lớn bị nước nhổ cả gốc rễ. Những mái nhà bị nước cuốn trôi. Có cả trâu, bò, heo, gà trôi trên giòng nước. Đã có lần anh còn thấy cả những con gà còn sống đứng trên một mái nhà tranh đang trôi kìa. Một con gà trống. Nói em có tin không. Giữa dòng nước cuồn cuộn như thế mà con gà trống vẫn cất tiếng gáy. Tiếng gáy của nó ngân vang át cả tiếng nước ào ào. Mùa nước lũ làm cho nhiều nhà khốn khổ. Nhưng cũng làm cho nhiều người có lợi. Anh bơi khá lắm. Mỗi lần nước lũ anh đều ra sông. Thấy cái gì vớt được là anh vớt. Anh kết một cái bè bằng tre. Chiếc bè được cột chắc chắn bằng một sợi dây chạc bện bằng lạt tre. Làm gì hả? Để bè không trôi quá xa. Nó luôn giữ được khoảng cách với bờ. Lỡ không bị trôi theo nước. Anh vớt được nhiều thứ lắm. Nhất là gỗ cây. Những cây gỗ của những lâm trường khai thác chuyển không kịp bị nước cuốn. Vớt được một cây thôi là tiền nhiều lắm đó. Mùa nước lũ thì như vậy. Còn hết lũ nước trong veo. Nước ngập đầu người mà vẫn có thể thấy được cả những hòn cuội dưới đáy. Thích lắm. Bọn anh khoái ra sông tắm vào những lúc như thế. Cả bầy tụi anh ngày nào nước trong là đổ ra sông. Chỗ anh ở có một cái doi cát. Doi cát nằm giữa dòng sông. Doi cát giống hình một con cá sấu. Đầu trên phình ra. Đầu dưới nhọn lại vì nước hai dòng cuốn cát trôi đi. Đó là nơi tụi anh hay tụ tập. Có khi hết cả buổi chiều ở đó. Lên bờ vầy cát chán lại xuống sông vầy nước. Mấy thằng con trai thì mang cần đi câu cá. Mấy đứa con gái thì mang nồi nấu cơm, nấu canh. Nấu giả thôi, làm trò chơi ấy mà… Vui hết biết. Còn mùa đông, có khúc sông cạn queo. Nước càng trong hơn. Lạnh lắm. Lội xuống buốt đến tận xương ấy. Nhưng lại có cái thú khác. Đi chém cá. Vài ba thằng tụ tập lại. Lấy cây nứa làm đuốc. Tay cầm đuốc, tay cầm dao. Chân bước thật khéo để khỏi làm động nước. Những con cá chép, cá trôi bằng bàn tay thấy lửa là đờ người ra không bơi đi nữa. Thế là một dao chém xuống. Có đêm anh chém được cả chục con cá. Hôm sau cả nhà được bữa ăn tươi.

            Chẳng mấy khi có được thời gian thư giãn, lại được nói về quê mình, anh chàng say sưa nói hoài. Anh càng nói chuyện càng mặn, khiến cho cô cứ muốn nghe hoài. Cô bỗng hỏi ngang:

            - Thế có cô bạn gái nào để anh nhớ không?

            - Có chớ , sao không? Bọn anh có một bầy mà. Toàn là những đứa học chung một lớp với nhau. Tám đứa cả thảy. Tám đứa ở gần ven sông lúc nào cũng có nhau. Làm sao không nhớ được. Bây giờ xa nhau cả chục năm rồi mà anh còn hình dung ra được khuôn mặt của từng đứa một. Bữa rồi có người đồng hương vào. Hỏi thăm, con gái thì lấy chồng hết rồi. Con trai thì gần hết là đi bộ đội. Lọt có anh chàng lác mắt, bộ đội chê ở nhà đi đại học. Mất hai đứa hy sinh ở trong này rồi. Còn một anh đang ở miệt U Minh. Là nghe người ta kể thế, anh đâu có biết. Anh thì ở đây. Nay mai về có họp mặt bạn thời đó, thiếu mất vài người. Biết đâu có khi lại thiếu cả anh, chưa biết chừng…

            - Nói sui không hà. Anh từng nói : hành quân cứ đi. Chắc gì đã gặp máy bay ném bom . Ném bom chắc gì đã trúng. Mà trúng chắc gì đã chết kia mà… Chết đâu có dễ.

            - Ờ hén, đang ngồi với em mà nói đến cái chết nghe kỳ qúa phải không. Em này…

            - Gì anh .

            - Nay mai anh mời em ra thăm quê anh nghe.

            - Chắc không đó. Mà thôi. Hổng dám đâu. Về ngoải rồi gặp …

            - Gặp ai chớ. Anh hiểu rồi. Có ai mà gặp ngoài bố mẹ anh, mấy đứa em anh. Ê có con gái miền Nam ra thăm, nhà anh chắc vui lắm đó.

            - Lâu nay có nhận được tin gì ở nhà không?

            - Hai năm trước thì có. Hai năm nay thì không. Anh xuống cơ sở thế này, làm sao thư từ đến tay anh được. Mà em biết một lá thư từ ngoài ấy vào đến trong ngày đi hết bao lâu không? Một năm. Có khi thư đến, nó nhàu nát hết rồi. Thậm chí có thư nhoè không đọc được chữ nữa kìa. Nhưng em có biết không, ngay cả khi nhận được những lá thư đó cũng mừng muốn phát khóc lên được. Có lần anh đã khóc thiệt đó. Thư mẹ anh mà.

( còn tiếp)

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

9 Jun, 2011

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM - TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN ĐỨC THIỆN (tiếp theo)

Viết bởi hatruc 08:47 | Đường dẫn cố định | góp ý (0) | Trackbacks (0) | Edit | TIỂU THUYẾT

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM

Tiểu thuyết của

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

Lấy nước làm sạch

( tục ngữ )

( tiếp theo )

Đứa nhỏ trong bụng vợ thằng nhỏ mà chúng sợ đã không hình thành trong cái đêm bên hè bách hoá tổng hợp. Bây giờ chúng lại thèm có một đứa nhỏ cho vui cửa vui nhà. Chúng làm cái việc truyền giống kia không còn biết ngượng ngập nữa. Giữa cánh đồng hoang, thích là chúng làm, chẳng kể sớm trưa, chiều tối… may mà chúng chưa có con.

Thì ra Bàu Cày cũng có thể xem là đất lành.

*

*     *

Cho đến khi có những người khác cũng đến ở đây. Đó là vợ chồng lão thày bói.

Trước đây, lão thày bói này không chọn nơi hành nghề của mình ở những góc chợ. Cũng không bày biện những thứ làm người đến coi bói phải kinh hoàng vì sự thần bí. Lão làm một cái trõng nhỏ, kê ngay ở cổng ra vào nhà mình. Trên trõng có mấy tờ giấy hồng điều, cây bút lông, nghiên mực tầu và hai đồng tiền từ thời Bảo Đại còn làm vua.

Lão thày bói đến từ đâu không ai biết, và lão cũng chưa bao giờ kể lai lịch của lão cho ai. Hồi đó còn chiến tranh ì xèo. Chẳng mấy ai quan tâm đến một lão mù loà đến ở đó. Một góc nhỏ xíu ở thị xã Tây Nam.

Lão thày bói này khác người. Người ta gọi là lão vì lão tự xưng như vậy. Lúc lão lập quán nhỏ làm nghề bói toán này lão tự xưng như vậy, nhưng tuổi lão mới ngoài ba mươi chớ mấy. Lão đoán tiền vận, hậu vận cho người ta xong lại khuyên: đừng có tin lời lão. Tin rồi đổ thóc giống ra mà ăn. Giống như là bán thuốc lá vậy. Trên bao thuốc ghi rõ: “hút thuốc là có hại” vậy mà vẫn cứ bán. Vẫn có người mua thuốc lá hút. Có người còn hút nhiều hơn vì bực mình khi thấy dòng chữ khuyên bảo kia. Lão bói cho người ta mà lại khuyên người ta hãy tin ở chính mình, đừng tin thần thánh trời đất làm gì. Đất thì có chớ trời làm gì có. Trời mà có sao cứ bắt người ta sống khổ. Trong khi đó lại có những kẻ sướng như tiên. Ngồi coi bói cho người ta, lão luận về cách sống nhiều hơn là nói cho người ta biết có vận hạn gì không, nay mai gặp sự gì trong đời. Lão bảo người đến coi: biết làm gì chuyện nay mai.  Hãy cứ sống cho ngày hôm nay đi đã. Mai thế nào tự khắc nó đến. Mong cũng không được, tránh cũng không qua. Lão hỏi người đến coi bói: liệu có thấy bao giờ xe ô tô đâm chết người dưới nước không? Không hả, vậy mà có đấy. Hai bố con nhà kia làm nghề chài lưới. Bữa đó, sau một buổi sáng cật lực tung lưới quăng chài, kiếm đủ cá bán ngoài chợ. Đủ tiền mua gạo cho cả nhà, hai cha con ghé ghe đậu lại bên bờ. Bờ sông nằm dọc con lộ. Một chiếc xe ô tô bỗng mất tay lái cứ thế nhằm thẳng chiếc ghe mà lao xuống. Cả hai cha con cùng chết. Thế đấy, có phải là xe ô tô đâm chết người dưới sông không nào. Chuyện gì mà chẳng có thể xẩy ra. Biểu có vận hạn hả, có vạ lụy thân hả, thì tránh trời cũng không khỏi. Kể thêm chuyện này nghe chơi. Thời Tam quốc tận bên Trung Quốc lận. Lúc Tào Tháo bịnh, có một vị quan xem cho Tào Tháo và biểu : Tào Tháo nhất định không được ăn cơm mới của năm đó. Tào tháo đâu có tin vì lúc đó lúa mới cấy. Lúa lên xanh rồi lúa chín. Người ta gặt về. Tào tháo cười: ai dám nói là ta không được ăn cơm mới. Vị quan kia vẫn cứ bảo nhất định đại vương sẽ không ăn được cơm mới. Lúa phơi khô. Người ta mang vào xay, giã. Rồi người ta mang nấu thành cơm. Táo Tháo kêu lính bắt vị quan kia mang chém đầu vì tội nói láo. Cơm đã chín rồi, mùi thơm cơm mới cứ lừng lựng thốc vào mũi Tào Tháo kia mà. Nhà ngươi nói như thế là người trù ẻo ta. Không giết người thì để làm gì. Đầu vị quan kia rơi xuống cũng là lúc nồi cơm nấu chín. Kẻ hầu, người hạ, bới cơm dâng lên cho Tào Tháo. Nhưng khi Tào Tháo mới nâng chén cơm lên thì một cơn đau bụng đột ngột đến . Tào Tháo bàng hoàng, chén cơm rớt xuống còn Tào Tháo thì bất tỉnh nhân sự. Thế là hết đời một kẻ gian hùng. Rõ ràng là Tào Tháo đã không kịp ăn cơm mới vụ mùa đó. Tào Tháo chết, kéo theo cái chết của một người nói đúng. Người ta biểu Tào Tháo đến thế là hết số. Còn vị quan kia, không lẽ cũng đến thế là hết số sao. Thế nên, trời làm gì có, trời càng không có mắt. Vậy thì đừng nên biết chuyện ngày mai. Hôm nay các người đến với ta khoẻ mạnh như thế là tốt lắm rồi, nghe ta nói đôi ba điều tầm phào mà yên tâm sống.

Lão bói toán như thế tưởng sẽ chẳng có ai đến với lão. Thế mà người ta vẫn cứ đến. Mỗi ngày cũng dăm bảy lượt người. Có khi đông cả chục người mỗi ngày. Lẽ ra xem bói thì nhiều cũng chỉ cần năm phút nửa tiếng thôi, nhưng có khi lão nói với người ta cả tiếng đồng hồ. Người khéo gợi chuyện có khi vài tiếng. Lão chịu nói lắm. Đông tây, kim cổ, chuyện gì lão cũng biết. Người ngồi trước mặt lão có khi ứng vào mấy nhân vật của Thủy Hử, cũng có khi vận vào các nhân vật của Tam quốc chí. Đôi khi có cả những người ứng vào vân của của những nhân vật thời Đông Chu. Cứ thế là lão kể chuyện về những vị nắm vận người ta mà kể. Kể liên miên. Nhiều người thắc mắc, mắt mũi lão thế kia, đọc sách vào lúc nào mà thông tường đến thế. Cũng có người tò mò hỏi lão như vậy. Lão cười và trả lời: Cứ phải có mắt mới đọc được sách hay sao. Sách nó nằm trong tâm người ta. Nghe người ta kể , thuộc nằm lòng thế là sách chớ gì. Chẳng ai tin lão cả. Khi ra về trong ai cũng có một câu hỏi: Không lẽ mình lại là hậu duệ của những ông Quan Vân Trường, Lưu Bị, Thời Thiên , Võ Tòng hay sao…Thôi thì mặc kệ, miễn được một buổi dưỡng tai, thế là tốt rồi.

- Đời nó đểu lắm, các ông các bà có biết không. Hôm nay là bạn, mai có khi thành thù. Hôm nay đang khoẻ mạnh, mai có khi thành tàn tật. Có những thằng, những con hơn hớt nói cười vậy chớ trong bụng nó toàn là lưỡi dao bén ngọt. Tôi sống ngần này tuổi rồi, mắt không nhìn thấy gì, nhưng ngẫm đủ mọi thứ chuyện trên đời. Buồn cũng thấy mà vui cũng thấy. Thấy cả những trớ trêu cuộc đời. Ô hay. Khi sống sao người ta không thương yêu nhau mà để đến lúc chết mới khóc thương, khóc xót là sao. Mấy ông, mấy bà kiếm đến tôi làm cái gì. Hằng ngày sống tốt với nhau đi thì làm gì có chuyện buồn, có chuyện lo mà phải bói với toán. Người này cho người kia một chút. Kẻ có tiền cho kẻ không tiền. Kẻ giàu sang giúp người nghèo hèn. Gặp nhau ai cũng cười thì làm gì phải lo tiền vận hậu vận. Lúc bấy giờ, ở góc phố đường ra chợ Tây Nam, lão thày bói đã hành nghề. Không biết lão ở đâu đến. Lão mua một miếng ruộng trồng kèo nèo nằm giữa hai căn nhà ở đường  này. Lão thuê người ta lấp đất và cất lên ở đó một ngôi nhà nhỏ ở một mình. Mấy ngày sau khi ngôi nhà dựng xong, lão bày ra cái trõng tre và dăng trên đầu một miếng vải có mấy chữ : coi tiền vận, hậu vận. Mặc nhiên thị xã Tây Nam có một ông thày bói hành nghề. Việc một ông thày bói mù hành nghề chẳng ảnh hưởng gì đến ai, nên cũng chẳng ai để ý đến lão. Ngay cả chuyện lão hành nghề khi tuổi chẳng được bao lăm cũng chẳng khiến ai tò mò. Gần một tuần qua, mới có người nhòm ngó đến lão. Ban đầu người  xứ Tây Nam này không mấy người tin vào chuyện tiền vận, hậu vận của đời mình, nên chẳng ai tìm đến lão. Nhưng sau một tuần có người tìm đến. Lão nói chuyện khiến cho người ấy mê. Hôm sau rủ thêm người nữa. Bắt đầu từ đấy người ta chú ý đến lão nhiều hơn.

Lão cứ lảm nhảm như thế ngay cả khi tay gieo quẻ, cả khi thắp nén nhang. Lão càng khuyên người ta thì người ta càng kiếm đến lão thế mới lạ. 

            Chuyện lão lấy vợ có một thời dậy những tin đồn. Người ta biểu lão làm nghề bói toán nên đã bỏ bùa cho một cô gái trẻ như thế theo lão. Trẻ là trẻ với người ta, chớ trẻ gì với lão. Lão biểu, lão chỉ biết làn da mái tóc của cô gái bằng bàn tay của mình thôi. Mà lão cũng chẳng bùa ngải gì với cô ta cả. Cô ta là người đến nhờ lão xem bói. Đến tận bây giờ lão vẫn còn giữ được cái khung tốt tướng. Ngày ấy, bước chân lão khoẻ mạnh. Bàn tay lão còn rất ấm. Mái tóc lão vẫn còn xanh nguyên. Tóm lại là, trừ đôi mắt không được như người ta, tất cả con người lão vẫn là một mẫu hình của một người đàn ông mẫu mực. Chiều tối của một ngày cuối mùa gió chướng, khi lão chuẩn bị dọn chiếc trõng vào nhà, thì có một người con gái bước đến.

            - Chào thày. Thày còn coi …

            - Coi gì ?

            - Coi bói…

            Lão hất cái mặt  với cặp mắt lơ lơ láo lên:

            - Ủa, chớ không coi bói thì coi gì.

            - Vậy nhờ thày…

            Lão kéo chiếc trõng tre để lại vào vị trí cũ và leo lên ngồi sắp bằng trên đó. Lão hỏi cô:

            - Bây giờ cô cần hỏi về cái gì?

            - Người ta nói năm nay con có hạn. Mà hạn nghiệt lắm. Chỉ còn ít tháng nữa là hết năm, nhờ thày …

            - Vậy chớ từ đầu năm đến giờ có gặp chuyện gì không?

            - Dạ không?

            - Vậy thì coi làm gì cho khổ cái thân.

            Cô gái tròn mắt ngạc nhiên. Cái ông thày này lạ. Người ta đến coi bói thì bói cho người ta, lại biểu coi làm gì. Cô gặng nói:

            - Thưa thày, còn những hơn một tháng nữa mới hết năm mà.

            - Cô năm nay bao nhiêu tuổi rồi ?

            - Dạ thưa, con hai mươi hai tuổi.

            - Trời đất hai mươi hai ? Kém tôi tới  mười mấy tuổi lận. Mà đừng kêu tôi là thày, xưng con nghe kỳ kỳ sao đâu. Tôi nói rồi, tôi không lấy cái nghề làm thày này để kiếm sống. Tôi coi tướng cho người ta cho vui thôi. Nhưng tại người ta cứ thích tôi nói điên, nói khùng, người ta đến. Riết thành quen cái miệng phán thay ông trời. Nên mới thành thày bói. Cô hiểu không. Mắt mũi tôi mà sáng, tôi không thèm ngồi trên cái trõng này đâu. Mà cô coi nè, mắt mũi tôi vầy nè. Nhà cửa tôi vầy nè. Vợ con không. Con cái không mà tôi đâu có lo gì… Cô còn trẻ mà. Nhưng mà nè, nghe cô nói chuyện, cái giọng cô ấy mà, nó dễ thương, mà hình như cô đang bị chuyện gì đó buồn lắm phải không?

            Ai trách mấy ông thày bói nói mò. Nhưng câu nói đó của ông thày đã làm cho cô gái phải chau mày suy nghĩ. Cái chau mày làm cho gương mặt cô tối lại chút ít. Tối lại những vẫn rất có duyên. Nét lông mày thanh tú, trên cặp mặt lá dăm. Sống mũi thẳng và cái miệng với vành môi mỏng. Mái tóc đen nhánh dài thả xuống ngang lưng. Mái tóc đủ nói với mọi người cô là con gái nhà lành. Giữa thời buổi nhiễu nhương, kẻ bon , ngừơi chen, xô bồ nhộn nhạo thời chiến tranh ở một thị xã nhỏ bé hẻo lánh này, một cô gái như thế kể cũng là hiếm. Nghe thày bói đoán mò mà cô gái băn khoăn. Rồi như bị thôi miên , ám ảnh, cô kể cho thày bói nghe chuyện mình, giống như lời của một người xám hối vậy. Cô yêu một anh giáo học trên mình một lớp. Một người đàn ông mẫu mực. Thân hình vạm vỡ. Những bắp thịt trên tay vồng lên. Gương mặt lúc nào cũng sáng bừng, thông minh.

Chuyện ban đầu chỉ là dỡn chơi . Cô có một người bạn gái. Người bạn gái ấy rất thân với một thày giáo trẻ. Một chiều kia, cô bạn gái rủ cô đến thăm ông thày thân thiết của mình. Căn nhà nhỏ nằm sâu lút trong rừng cây cao su. Ông thày không phải người xứ này. Sau những giờ lên lớp, anh về ở trọ trong một gia đình công nhân cao su tốt bụng. Thuê mướn nhà ở thị xã Tây Nam này không khó gì. Nhưng lương giáo viên, lại phải gởi về nhà nuôi một xấp nhỏ em, anh tiếc không muốn thuê. Hai đứa dắt nhau đến thăm thày vào một buổi chiếu đã tắt nắng. Hồi đó còn chiến tranh. Chiều đến, không ai muốn ra khỏi nhà. Thị xã Tây Nam này lúc nào cũng nghe tiếng súng. Tiếng súng lúc xa, lúc gần. Tùy vào lúc chiến cuộc khi gay cấn, khi tạm lắng. Hai cô gái không thể ngờ chiều ấy lại có đến hai ông thày đón mình. Một bữa tiệc ngọt nho nhỏ bày ra trên một chiếc chiếu ở thềm nhà. Những phong kẹo, những phong bánh, một bình trà và mấy chai nước ngọt.

Gió trong rừng cao su mát rượi.

Những câu chuyện ban đầu còn nhỏ nhẹ, giữ kẽ. Nhưng rồi hai ông thày khéo miệng làm câu chuyện cứ xôm tụ dần. Những tiếng cười của hai cô gái trong trẻo làm vui cả một góc vừơn cao su. Gia đình anh công nhân tốt bụng cũng sán lại làm cho câu chuyện càng thêm rôm rả hơn. Trời sập tối, chuyện vẫn còn chưa dứt. Nhưng cũng phải chia tay. Bây giờ, hai cô học trò sau lưng hai ông thày trên hai chiếc xe đạp. Hình như cả hai ông thày không muốn cho xe mình chạy nhanh hơn. Cứ nhẹ nhàng, chậm rãi.

Chuyện tưởng chỉ có vậy. Nhưng bắt đầu từ hôm đó, cô học trò cứ bị hình ảnh ông thày đẹp trai len lách vào trong suy nghĩ của mình. Cô bạn gái hình như biết được suy nghĩ của bạn mình. Cô tìm cách dãn ra, không để bạn mình tiếp xúc với ông thày kia nữa. Có lần, cô đã thấy ông thày ấy chở cô bạn mình sau xe giống như hôm nào chở cô trên con đường nhỏ gồ ghề trong thị xã. Trong cô, len lỏi những suy nghĩ chẳng lấy gì làm tốt đẹp về bạn mình. Mấy lần, cô rủ bạn mình đến thăm thày, nhưng bạn cô khéo từ chối. Trong khi đó, ông thày kia lâu lâu lại hẹn cô. Lúc thì đi ăn chè dưới cầu Quan. Lúc thì vào một quán giải khát nhỏ. Sau đó là những món quà nho nhỏ. Cây viết. Cục tẩy. Chiếc khăn mui soa. Kèm theo là những dòng chữ. Khi thì:” Mong em học giỏi”. Khi thì: “ Nỗi nhớ triền miên”. Có khi mạnh dạn hơn là: “Phía trước sẽ là của chúng ta”.

Một hôm, chính người thày ở trọ trong nhà anh công nhân cao su kia hẹn cô. Anh chở cô lòng vòng khắp thị xã Tây Nam. Cái thị xã Tây Nam này có bao lớn đâu. Dọc, chạy xe chừng mưới phút. Ngang, cũng chừng mười phút. Phố xá nghèo nàn, lụp sụp. Nếu không có dãy phố Tự Đức chẳng thể bảo đó là thị xã. Có đường, có phố đó mà nhà cửa thưa thớt giống như một vùng quê nghèo. Sau những dãy nhà là ruộng. Qua hết mấy con đường chính là đến những cánh đồng. Xa thêm một chút nữa là thấy rừng rồi. Hai người cuối cùng cũng ghé vào một cái quán cà phê nhỏ cuối dãy phố gần với Chùa  thánh. Hết một ly nước ngọt. Anh thì hết ly cà phê. Chuyện vẫn rời rạc. Mỗi người đang theo đuổi một suy nghĩ riêng. Cô không dám hỏi gì anh. Còn anh thì hình như sắp sửa nói ra một cái gì rất nghiêm trọng, nhưng rồi lại thôi.

Khi chia tay, anh cầm tay cô thân mật:

- Anh muốn nói với em một chuyện. Nhưng không biết nên nói như thế nào. Nhưng anh nghĩ, có lẽ cũng không cần phải nói nữa. Những gì mà bọn anh lo, chắc không còn đáng lo nữa…

            Cô không biết chuyện gì hết, nhưng cô bắt đầu lo. Chuyện gì mà nghiêm trọng thế.

            Sáng hôm sau, trên sân trường, cô bạn đưa cho cô một gói nhỏ. Đưa mà không nói một lời, khiến cô phấp phỏng lo âu. Không thể mở ngay ra được, cái gói nhỏ nằm trong cái cặp da, mà sao cô thấy nó cứ bỏng rát trong tay mình. Khi vừa tan lớp, cô chạy ra ngoài. Bàn tay cô lẩy bẩy. Ngỡ là một món quà gì đó. Mà không, đó là tất cả những gì mà cô đã gởi cho anh, để đáp lại những món quà mà anh đã gởi cho cô. Một chiếc cà vạt. Một cặp khuy sẹcmăng áo sơ mi. Và, một lọn tóc nhỏ cô cắt tặng anh khi anh ngỏ lời xin. Một bức thư không dài:

“ Em. Cô học trò nhỏ yêu qúy của tôi. Cho phép tôi lần đầu tiên gọi em như thế và cũng là lần cuối cùng gọi em như thế. Ngày mai, khi em nhận được những thứ này và thư tôi, thì tôi đã rời đất Tây Nam này để về quê. Quê tôi, một vùng sông nước miền Tây. Tôi không thể ở lại đất này được nữa. Tôi không muốn mình mắc lỗi. Tôi không muốn đưa em vào một hoàn cảnh éo le.

Phải xa em, tiếc vô cùng. Trách trời sao để tôi gặp em muộn thế. Gần em không nhiều. Nhưng em đã cho tôi những giây phút thần tiên nhất. Những chiều bên em, được nghe em nói, được nghe em cười, lòng tôi thanh thản. Nhưng anh không thể đưa em đi xa hơn trong đường đời của tôi. Phải xa em thôi. Xa mà không thể hẹn ngày trở lại.

Tôi đi nghe em. Em ráng học giỏi nghen. “

Thế là thế nào. Khi không lại nói những lời như lời người sắp biến khỏi cõi đời này. Cô cuống lên. Cô cũng không hiểu tại sao mình lại cuống lên. Trái tim nhỏ bé của cô mách bảo với cô một điều : cô đang yêu. Những ngày bình thường kia chưa đủ thời gian để cô nói những lời từ đáy lòng cô. Nhưng còn anh, sao anh lại không nói, để bây giờ nói lời từ biệt. Mà từ biệt sao được, khi mỗi ngày vẫn nhìn thấy anh. Đến bây giờ cô mới nhận ra một điều, từ dạo đó, mỗi khi đến trường, cô thường đưa mắt nhìn khắp sân trường. Hôm nào nhìn thấy được bóng dáng anh, thì hôm đó, cô yên tâm ngồi trong lớp. Hôm nào không thấy anh đâu là cô bồn chồn. Những lời thày cô giảng hôm đó bay đi đâu mất. Những chữ viết trên trang giấy hôm đó của cô cũng là những chữ vô hồn. Hình như biết ý cô, hôm nào, trước giờ lên lớp anh cũng đứng dưới gốc cây me ngay giữa sân trường. Bao giờ cũng một nụ cười trên môi và một bàn tay vẫy kín đáo.

Ngày hôm sau, cô không thấy anh dưới gốc cây me.

Ngày hôm sau nữa cũng không thấy.

Bạn bè quanh cô xì xào: anh đã về quê.

Cô chạy đi tìm bạn gái mình.

- Mình không thể nói hết với bạn được. Thông cảm…

            - Thông cảm. Sao lại phải thông cảm…

            - Anh ấy đã có vợ dưới quê…

            - Vợ ư? Có sao đâu …

            - Mình sợ bạn …

            - Sợ gì chớ…

            Miệng cô thì nói cứng vậy, nhưng trong lòng cô như có muối sát. Thì ra thế. Anh ấy đã chạy trốn cô. Không biết như thế là có lỗi hay không? Mà ai có lỗi? Cô có lỗi ư? Không, cô chẳng có lỗi gì hết. Tất cả mới dừng lại ở những cuộc trò chuyện có giới hạn. Nhưng cô biết, cô đang tự dối lòng mình. Nên khi chia tay với cô bạn gái xong, cô không sao lên nổi chiếc xe đạp của mình. Cô dắt nó đi. Nếu không có nó, hẳn cô không đứng vững được.

            Không còn là cô bé hồn nhiên hôm nào nữa. Suốt ngày cứ ngẩn ngẩn, ngơ ngơ. Một hôm cô bạn gái chạy đến tìm cô. Thấy cô, cô bạn oà khóc. Tiếng khóc báo cho cô biết có chuyện chẳng lành xẩy ra. Cô khóc theo mà không biết vì sao lại khóc. Vốn dồn nén đã lâu, nay mới có dịp để bùng ra. Tiếng khóc tức tưởi giống như bị điều gì oan ức. Một lát sau, cô bạn mới nói:

- Ảnh chết rồi.

            - Cái gì? Ai chết?

- Ảnh chết rồi. Về đến quê, chán cảnh nhà anh đi lính. Ra mãi vùng một. Ảnh chết ngoài Quảng Trị rồi.

Bây giờ mới là tiếng khóc thực sự. Hai cô gái ôm nhau mà khóc. Chẳng đứa nào dỗ được đứa nào. Cả hai đứa lả đi vì đã hết nước mắt.

Cô bỏ học sau đó ít lâu. Cô không thể chịu nổi cảnh đến trường mà không thấy anh đứng dưới gốc me, không thấy nụ cười anh và bàn tay vẫy kín đáo.

            Nhiều năm đã trôi qua. Bây giờ cô đã là một người lớn. Nhưng hình như không có bất cứ người đàn ông nào đến được với cô. Anh đã choán hết trong tâm trí cô. Nhưng ác hơn, từ ngày đó, học cũng không được mà làm cái gì cũng không được. Cả nhà coi cô là một kẻ vô dụng. Chẳng còn cách nào khác. Cô tìm về cõi hư vô. Ngày ngày lên chùa. Ăn chay trên chùa. Tụng kinh trên chùa. Suốt ngày quanh quẩn với những ni cô. Nhà chùa vốn sạch bong, vậy mà suốt ngày cô quét.  Giá ở trên chùa có chỗ cho cô nghỉ ngơi, chắc cô chẳng về nhà. Đã có lần cô ngỏ ý với sư cô trụ trì, xin được xuống tóc. Sư cô trụ trì nhìn cô một hồi mới nói:

Người ta tu được là nhờ ở cái căn. Thầy thấy con căn không phải căn tu. Có tu rồi con lại hoàn tục thôi. Thầy biết hết nỗi lòng con. Con vẫn còn nhớ đến người ấy. Mà người ấy thì đã về cõi xa rồi. Con nói đã nhiều năm rồi phải không. Năm tháng có nghĩa lý gì với đời người. Nay nhớ, mai quên. Thầy thấy con còn nhớ, tức rồi sẽ có ngày con quên thôi. Thoát tục khó lắm con ơi …

(còn nữa)

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

27 May, 2011

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM- tiểu thuyết của NGUYỄN ĐỨC THIỆN ( Tiếp theo)

Viết bởi hatruc 09:21 | Đường dẫn cố định | góp ý (0) | Trackbacks (0) | Edit | TIỂU THUYẾT

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM

Tiểu thuyết của

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

Lấy nước làm sạch

( tục ngữ )

( Tiếp theo )

          Núi Điện Bà , người ta thường gọi là núi Bà Đen. Có người còn gọi là bà Đênh. Người ta gọi thế vị sợ chạm vía và. Tương truyền Bà đen lắm. Đen như người Miên vậy.  Là con một ông tiều phu đốn củi trên núi. Ngày ấy ai cũng muốn chiêm ngưỡng và ai cũng gọi là cô. Khi lớn lên, cô đã không biết mẹ mình. Cô đen nhưng mà đẹp. Không hiểu sao, đám trai dưới chân núi thấy cô là mê. Nước da đen đúa của cô chẳng làm xấu đi những nét duyên dáng trên con người cô. Cười thực tươi nè. Môi thật tươi nè. Hai mắt thật tươi nè. Cô ở đâu là sáng trời, sáng đất ở đó. Đám trai làng xúm xít quanh cô như bầy ong vậy. Mỗi đứa một cách lấy lòng cô cho được. Đứa leo lên núi chọn những chùm phong lan hiếm nhất, đẹp nhất chỉ mọc ở những đọt cây đứng cheo leo ở những vách đá cao nhất, hiểm trở nhất, vừa tặng cô vừa kể lể công lênh. Đứa mang về tặng cô những chú chim non xinh xắn mà chúng bắt được trong những hốc đá cao vòi vọi trên núi. Những đứa khác không leo núi được thì củ khoai, củ mì, hạt thóc… cái gì làm quà được làm mang tới tặng cô. Cô cười, nhận xong tặng lại cho người mới tặng một nụ cười không ai có thể từ chối. Thế là cô chẳng nợ một ai trong làng hết. Nhưng con chủ làng thì không thế. Mỗi ngày hắn đến cái chòi của ông tiều phu một lần. Hắn có phải làm việc gì đâu. Nhà hắn giàu. Người ở, người làm đông đúc. Vì thế hắn chỉ có mỗi một việc là tụ tập một bầy trẻ ăn không ngồi rồi đi phá làng phá xóm lúc nhỏ. Lớn lên đi tìm thú vui ở những cô gái trong làng. Ban đầu hắn thấy cô gái kia đen đúa, xấu xí chẳng có gì đáng để ý. Nhưng sau thấy lũ trai làng giống như bị hớp hồn. Thế là hắn tìm đến . Thử coi thôi mà. Ai dè, khi gặp cô, thì chính hắn bị hớp hồn vì nụ cười của cô. Thế là hắn theo. Theo riết. Tinh mơ hắn đã có mặt tại cửa chòi nhà cô. Ông tiều phu sợ hắn lắm. Thấy hắn đến là ông không dám lên núi. Ông chẳng lạ gì cái thằng này. Nó dám lật bàn thờ ông bà nhà nó tìm vàng đi sài thì chẳng có việc gì mà nó không dám. Tưởng ngày một ngày hai thì thôi. Ai dè, nó đến riết, khiến ông không còn dám đi đâu nữa. Thành ra đói. Đói thì nó mang thóc đến cho. Thành ra nợ. Nợ thì hắn cho khất. Thành ra nợ chồng, nợ chất. Cho đến một hôm, hắn đòi ông cho hắn cưới cô con gái đen đúa của ông để trừ nợ. Ông tiều phu từ chối. Vì ông biết rằng con gái ông không đời nào lại có thể chung sống với  một thằng con trai phá làng phá xóm ấy. Nó gầm lên, hò hét đám đệ tử phá nát cái chòi của cha con ông tiều phu.

 Trời đất bỗng tối sầm lại. Một đám mây đen từ đâu ùa đến che kín cả bầu trời. Những tiếng sấm gầm lên. Những tiếng sét nổ chát chúa. Cả làng thất kinh. Còn hắn thì cười nhăn nhở. Trời cho đó. Hắn biểu ông tiều phu như vậy. Nhưng khi quay ra thì không thấy cô con gái của ông tiều phu đâu nữa. Cô đã trốn mất. Nhưng không hiểu vì sao lại nhanh đến như vậy. Khi hắn bước vào còn thấy cô ở sau nhà. Chớp mắt đã không thấy cô đâu. Hắn hét đám trai đi theo đi kiếm cô về. Nhưng cái làng dưới chân núi này có bao nhiêu đất rộng, mà sao không thấy bóng dáng cô đâu. Những đám mây đen không chịu bay đi. Những tiếng sấm cứ gầm lên hoài. Thỉnh thoảng lại có sét nổ. Mà tịnh không một giọt mưa.

Không ai biết bằng cách nào mà cô đã lên một cái hang đá trên lưng chừng núi. Ngay cả cô cũng không biết. Chỉ thấy trời chợt tối đen. Thấy một làn gió thơm phức thổi đến. Cô thấy mình nhẹ lâng và khi mở mắt ra đã thấy mình đứng ở cửa hang. Xung quanh cô, ánh sáng rực rỡ toả ra. Trước mặt cô là một bông hoa đá khổng lồ. Từ bông hoa đá, ngàn vạn những chấm sáng lấp lánh, lung linh chớp nhá không dứt. Một hương thơm rất lạ ngào ngạt. Thêm một làn gió nữa tràn đến. Gió thúc bàn chân cô. Cô bước vào bông hoa đá. Lòng cô thanh thản. Tất cả nhẹ lâng. Cô không còn nhận ra mình nữa. Tất cả đã thăng hoa.

Với cô là như vậy. Còn với người đời, mấy hôm sau , người ta thấy một đống đất ùn lên dưới chân núi. Đống đất ấy thay đổi mỗi ngày. Hôm nay còn nho nhỏ. Mai mốt đã ùn lên. Rồi một ngọn núi mới cứ cao dần, cao dần lên. Trên ngọn núi ấy là một tảng đá lớn. Tảng đá mang dáng một người đàn bà đen dúa. Tất cả là hư vô. Chỉ thấy trên ấy, lúc nào hình như cũng có nụ cười của cô gái lúc đang còn sống. Thấy rõ cả hai cánh tay. Một buông xuôi xuống và một chỉ thẳng lên trời. Từ đấy không ai dám gọi là cô nữa, mà gọi là bà. Người ta kháo nhau: cô gái đen đúa nhưng xinh đẹp duyên dáng kia đã về trời. Người ta còn bảo nhau, bà sinh ra không phải để lấy chồng mà sinh ra để coi xem trần thế này nó ra sao. Nhưng câu chuyện cứ thế truyền tụng. Người ta nhớ đến lúc bà biến mất. Mây đen u ám. Sấm chớp ì đùng. Sét đánh ngang tai. Người đời mỗi khi nhắc đến bà là kinh hoàng. Họ bèn leo núi tìm đến hòn đá mang hình dáng bà. Lên đến nơi, mới thấy đó không chỉ có một hòn đá mà còn có bao nhiêu hang động nhì nhằng. Còn có những con suối róc rách reo. Một khe núi rộng rinh rang có thể cho cả ngàn người qua lại. Mỗi khi đi qua khe núi ấy, ngoài những tiếng chim hót véo von, còn có cả những tiếng ngân nga như của cả ngàn chiếc khánh đồng cùng rung lên. Những sự lạ liên tiếp làm cho những người đầu tiên đặt chân lên đây vừa kinh ngạc, vừa khiếp sợ. Thời gian có bao nhiêu đâu sao trái núi mọc lên với bao nhiêu điều kỳ dị như vậy. Phiến đá mang dáng hình bà khổng lồ trước mặt. Nhiều người muốn cúi xuống lạy bà nhưng không được. Nơi được xem là bàn chân kia là cả một phiến đá khổng lồ, nhẵn bóng, đến cả con kiến cũng không thể bò lên đó vì trơn trợt. Mấy người thợ chuyên đẽo đá bèn nghĩ ra cách tạc một bức tượng nhỏ, để có thể ai cũng đến được gần. Họ chọn những phiến đá lớn. Màu sắc vân vi. Nhưng với những viên đá ấy, mỗi lần đặt búa vào là nảy búa ra. Nếu không nảy búa ra thì cũng chẳng bóc được những miếng như ý. Cuối cùng họ chọn một phiến đá bình thường, loại đá có màu đen. Thật bất ngờ. Những bàn tay thợ dường như khéo hơn, nhanh hơn và tinh xảo hơn. Nhưng không phải như vậy. Những người thợ có cảm giác ai đó đang hướng bàn tay họ đặt đục vào đâu. Đánh búa như thế nào. Bức tượng hoàn thành nhanh chưa từng thấy và cũng tinh xảo chưa từng thấy. Tất cả từ nét mày thanh tú, cái miệng tươi rói, hiền hậu. Mái tóc cuốn thành từng lọn, ép vào chiếc nón sang trọng. Nếp áo uốn lượn. Ngày còn sống bà đâu có biết những loại xiêm áo như thế này. Vậy mà bây giờ, bộ xiêm áo của bà giống như một làn mây mỏng mảnh, dịu dàng phủ lên người bà khiến cả thân hình toát ra vẻ thanh thoát khó tả. Nhưng đến khi đăt tượng ở đâu thì thực là khó khăn. Những người già nhất trong làng kêu đặt bà trên một tảng đá lớn nhất, chỗ thoáng nhất trên sườn núi. Đương nhiên là mọi người phải nghe rồi. Nhưng không sao chuyển được bức tượng lên đó. Bức tượng chỉ bằng một nửa người thường mà có sức nặng đến ngàn cân, không sao nhấc lên được. Bao nhiêu ngày trôi qua không ai biết làm sao đặt tượng.

Bỗng một hôm, sau bao nhiêu ngày than khóc nhớ con, ông tiều phu kia đã thiếp đi trong một giấc ngủ thực say. Ông thấy mình bồng bềnh trôi trên một dòng sông. Dòng sông có con nước trắng ngần như sữa. Ông dang rộng cánh tay, ngẩng cao đầu, đón làn gió mát rượi phả vào mặt. Những hạt nước ly ty vương trên mặt ông. Từ rất xa, ông nhận thấy con gái mình đang tươi cười lội ngược dòng nước chạy lại phía ông. Sóng nước chồm lên, đỡ lấy hai chân đứa con. Giống như có một vầng mây trắng bông đỡ bước chân của cô. Cha con mỗi lúc một gần nhau hơn. Khi chỉ còn một khúc sông nữa, con ông bỗng bay lên, xà về phía ông và nằm gọn trong vòng tay ông. Nhưng chỉ trong chốc lát thôi con ông vuột khỏi tay ông và biến mất vào không gian. Ông còn nghe được một câu nói, rất khẽ, rất khẽ như tiếng gió:

- Con muốn ở trong động. Trong động, nghe ba…

- Sống trong động. Sống trong động là sao, là sao, là sao…

Mọi người lay ông thức dậy. Ông không mở được mắt nữa mà chỉ lẩm nhẩm nói với người trong làng:

- Con tôi muốn sống trong động…

Chỉ nói xong câu đó ông tiều phu không còn trở dậy được nữa.

Người trong làng coi đó là một lời phán truyền.

Người trong làng chôn cất lão tiều phu xong, liền chuẩn bị đưa bức tượng bà lên núi. Họ làm một cái lễ thực lớn, múa hát mấy ngày trời và ngẩng đầu khấn bà, xin bà cùng dân làng lên núi. Thực lạ kỳ. Bức tượng bỗng nhẹ hẳn. Một nửa tháng ròng, kể từ khi bông mai đầu tiên nở đến khi những bông mai tàn hết trên cành, bức tượng mới được rước lên lưng chừng núi. Đến đấy, bức tượng lại nặng chịch, không nâng lên được nữa. Mọi người hiểu, bà muốn ở lại đây, tại lưng chừng núi này. Đêm ấy trên núi lại xẩy ra sự lạ. Nửa đêm, khi trăng đang sáng vằng vặc, trời bỗng xầm tối. Một tiếng nổ khủng khiếp vang lên. Cả mấy chục dặm đường còn nghe thấy. Sau tiếng nổ, khi mọi người còn đang kinh hoàng thì ngay chỗ đặt bức tượng phát ra một luồng hào quang rực rỡ. Tại đó, hiện ra một cái động không lớn, nhưng tạo thành một mái che bằng cả một phiến đá phẳng. Trong động, có rất nhiều những tảng đá. Mỗi tảng đá là một hình thù khác nhau. Giống như trong đó có một đoàn người đông đúc. Kẻ đứng, người ngồi. Kẻ cười, người khóc. Kẻ vung tay sảng khoái, người khép nép, lom khom. Có đàn ông, đàn bà. Có những đứa trẻ líu ríu vây quanh người lớn. Ngay giữa động, có một bệ đá vuông vức rộng lớn. Ngừơi trong làng biết đó chính là nơi bà sẽ đứng. Họ bỏ thêm nửa tháng nữa đi tìm những lá thơm nhất rừng, những củ cây quý nhất rừng, nấu nước tắm cho bà. Những giọt nước chảy đến đâu, bức tượng sáng bóng lên đến đó. Khi bức tượng được đặt lên bệ đá, một lần nữa trong động lại bừng lên ánh hào quang rực rỡ. Đêm ấy là đêm cuối tháng, trời không một ánh trăng sao. Ánh hào quang từ nơi đặt tượng bà chiếu sáng khắp một vùng. Người trong làng hát những bài hát hay nhất, múa những điệu múa đẹp nhất. Những người già khấn những lời thành kính nhất . Những trai gái trong làng cầu xin những điều tốt lành nhất.

Trong số trai gái trong làng có thằng con nhà giàu. Hắn quỳ rất lâu  trước tượng bà. Hắn không nói được lời nào. Hắn chỉ biết cầu xin bà tha thứ cho thói ngỗ ngược của hắn. Và thật không ngờ, vừa khấn nguyện xong, hắn không sao đứng lên được nữa. Toàn thân hắn bỗng lạnh toát. Và hắn biến thành đá ngay trước mặt tượng bà. Muôn đời hắn sẽ phải quỳ ở đó để xám hối .

Thế nên bây giờ trên núi Bà có một có một cái động. Cái động nằm ngay dưới chân tảng đá không lồ có dáng người đàn bà.Trong động được đặt một bức tượng nhỏ nhắn, xinh xắn, bằng đá đen. Xung quanh tượng có cả ngàn những viên đá lớn nhỏ có hình người, hình những con vật. Trước tượng bà có viên đá hình một người đàn ông đang qùy mọp. Rất ít khi có ai được vào trong động. Rồi cũng từ đó, không biết từ bao giờ, cứ đến tháng Giêng, người ở tứ xứ lại về đây cầu cạnh bà đủ mọi thứ trên đời.

Người ta đến cầu bà và cúng bà. Cầu bà không biết có được như cầu không, còn cúng thì đủ tiền để bây giờ quanh điện  bà còn có những ngôi chùa khác mọc lên. Bên cạnh tượng bà bây giờ có thêm Thích ca mâu ni, Phật bà quan âm, Phật Di lặc. Rồi còn có cả Quan thánh, hộ pháp, ông Thiện, ông Ác… Ngoài bà ra còn chán vạn thần tượng các để người người đến cầu, đến cúng.

*

*     *

Hai đứa trẻ từ khi biết nhau, mùa xuân nào cũng lên kiếm ăn trên núi. Chúng nhập vào đoàn quân ăn mày ngồi dọc con đường từ chân núi lên đến chùa bà. Thôi thì đủ mọi kiểu ăn mày. Người già tiều tụy trong bộ đồ như không thể rách hơn được nữa. Những người đàn bà rách rưới không kém và những đứa con quặt quẹo. Có người biểu những đứa trẻ ấy, ngày nào cũng phải uống một liều thuốc an thần. Chúng không thể ngóc đầu dậy được ít nhất vài tiếng trong ngày. Khi tỉnh lại, đứa nào, đứa ấy ngây ngô, ngu dại. Không có lấy một đứa nào có cái vẻ tinh khôi, láu lỉnh của một đứa trẻ con. Có người còn kể rằng những đứa trẻ ấy chẳng phải con ruột thịt gì với những người đàn bà kia. Hoặc là họ đến bệnh viện xin những đứa con hoang. Hoặc kiếm từ những mẹ mìn ăn cắp con của người ta mang bán. Nên chẳng có người đàn bà nào thương xót những đứa trẻ trên tay. Nhờ nó mà những lời khẩn cầu của mấy mẹ đàn bà đau xót hơn. Cứ như mấy mẹ than vãn thì bao nhiêu bất hạnh trên đời này trút hết lên đầu họ. Nào là thằng chồng vũ phu. Nào là thằng chồng bội tình. Rồi thằng chồng vợ này con kia. Có cả những thằng chết yểu, để lại một đứa con với người vợ nghèo bệnh tật. Cùng với những người đàn bà là những đứa trẻ. Không ai biết chúng từ đâu đến, đông vô kể. Mấy người mang bánh kẹo trái cây lên cúng chùa, chỉ kịp quay lưng thôi là không còn lấy một thứ gì. Không ai dám dây với chúng. Toàn là một lũ nặc nô. Chọc giận chúng chỉ có dại. Mà những người lên núi cúng toàn là những người đang muốn làm việc thiện, nên chúng có lấy đi đồ cúng thì cũng chỉ nhìn mà không nói lấy một câu nào. Bọn trẻ nhung nhúc như bầy ruồi lằn. Thôi thì đủ mọi kiểu. Thằng thì làm cho chân tay mình tróc ghẻ loang lổ xanh xanh, đỏ đỏ vì không biết chúng bôi bằng thứ thuốc gì. Thằng thì lấy đâu ra những cục bột dành để bó xương gãy. Chúng bọc lấy tay, lấy chân. Bọc chân thì có thêm cây tó. Bọc tay thì có cái băng treo lên. Những cục bột dùng đi, dùng lại, cáu bẩn thấy mà phát khiếp. Có thằng kiếm một cục thịt thối, bó vào chân, vào tay. Người ngợm lúc nào cũng thối rùm. Ngồi đâu là ruồi lằn bu lại đến đấy. Những thằng giả gãy chân, gãy tay thì ngồi một chỗ chìa chiếc nón cũng cáu bẩn như người chúng ra mà gào những lời thật thảm thiết. Còn những thằng đeo những cục thịt thối thì bám lấy khách hành hương. Chúng đeo lấy người ta, buộc người ta phải móc bóp ném tiền cho chúng. Có thể chẳng vì thương xót gì, mà chỉ mong chúng đi nhanh ra chỗ khác cho khỏi dây mùi hôi thối vào mình.

Hai đứa trẻ kia không làm như đồng bọn. Chúng lên núi kiếm việc giúp đỡ những người leo núi. Thằng nhỏ nhanh như một con chuột nhắt. Nó nhảy choi choi trên những viên đá trên đường lên núi. Xách dùm người này cái dỏ. Khoác giúp người kia bó bông. Cứ thế nó chuyền từ chân núi lên lưng chừng núi, rồi lại từ lưng chừng núi xuống chân núi. Nó không cần phải làm giá với những người nó mang vác giùm. Người ta khắc biết phải đưa cho thằng nhỏ bao nhiêu. Theo nó, đó là những đồng tiền sạch sẽ nhất mà nó kiếm được. Còn đứa con gái, sức vóc không cho phép nó làm những việc nặng nhọc. Nó đến những vựa nhang, mỗi ngày nhận chừng trăm bó, và bán dạo. Nó chạy theo bất cứ đoàn khách nào và chìa những bó nhang vào mặt người ta và mời chào tha thiết. Mua nhang đi ông, mua nhang đi bà, mua nhang đi chị. Nhang thơm, nhang thiêng. Thắp nhang này lên cầu gì được nấy. Giỏi ngày bán cũng được trăm bó. Dở cũng vài chục bó. Xét cho cùng, cũng còn hơn là phải lang thang trên hè phố chờ người ta bán đồ ế và chìa tay xin tiền ở dưới thị xã. Thằng nhỏ xuống đến chân núi lại gặp con nhỏ. Con nhỏ nhẩm tính bước chân leo núi để quay về đúng lúc thằng nhỏ xuống đến nơi. Bao giờ cũng đúng. Cả bọn lang thang bắt đầu ghép đôi hai đứa. Chúng chẳng màng gì đến những lời chọc dỡn, cứ xoắn lấy nhau mỗi ngày.                                                                                                                                                                                                                                                                                  

Một hôm, khi mùa hội tháng Giêng trên núi hết, chúng lại kéo nhau về thị xã. Một ngày chen chúc trong các chợ, lang thang trên đường và luồn lách qua các ngõ xóm qua đi . Thêm mấy giờ đồng hồ nữa ngồi xé những bọc mủ cao su, giặt sạch mang phơi. Chúng lại kéo nhau nhảy xuống rạch Tây Nam tắm gội. Vẫn một bầy trẻ nghèo và vô tư. Nước rạch Tây Nam như xoá hết những nhọc nhằn của những kẻ lang thang. Bầy nhỏ kia đã leo hết lên bờ đi kiếm cái bỏ vào bụng. Chỉ còn hai đứa dưới rạch. Thằng nhỏ kêu con nhỏ đến nhờ kỳ cọ giùm nó cái lưng. Bàn tay con nhỏ mềm mại thế. Nó vuốt đến đâu, thằng nhỏ râm ran thích. Bỗng con nhỏ ngắm thực lâu gương mặt thằng nhỏ:

- Ê. Hình như dạo này mày khác ngày xưa…

Con nhỏ biểu thằng nhỏ như thế. Thằng nhỏ cãi:

- Khác cái gì mà khác. Tao có thấy cái gì khác đâu.

- Khác thiệt mà. Mày mọc lông ở trên môi kìa.

Thằng nhỏ đưa tay lên. Nó lại cãi:

- Sao lại là lông. Râu đó. Đàn ông phải có râu chớ.

Nghĩ một hồi, nó biểu con nhỏ:

- Ê mày. Dưới này tao cũng mọc lông nữa mày ơi…

- Đâu?

Thằng nhỏ trồi nửa thân dưới nó lên khỏi mặt nước. Con bé cúi xuống nhìn. Nó bỗng đỏ bừng mặt, lội ào ào vào bờ, lấy cái quần tròng vội vào. Nó cũng thế không khác thằng nhỏ. Nhưng nó không dám khoe. Đêm ấy đứa con gái không còn dám buông tuồng ngủ chung với tụi con trai trên vỉa hè trước cửa hàng bách hoá tổng hợp nữa. Nó không ngủ được. Mặt nó cứ nóng rần rần khi nhớ lại lúc ở dưới con rạch. Ơ hay có gì đâu mà cứ nóng mặt, nóng mày thế này chớ. Trời lạnh. Nó lùa tay xuống dưới hai bắp vế, kẹp cả hai tay giữa khe đùi. Những ngày trước, nó cũng từng làm như thế mà. Nhưng những ngày trước chẳng có cái gì làm cho nó phải băn khoăn. Còn hôm nay, nó đụng đến chính nó.

Đúng lúc khi không ngủ được thì nó thấy thằng kia lại gần. Nó nằm ngay xuống cạnh con nhỏ.

- Lạnh qúa, mày ơi. Mày cho tao ôm mày ngủ cho ấm được không.

Nó nằm xích ra cho thằng nhỏ nằm xuống bên cạnh. Ngoài kia, trời đỏ quạch vì mấy ngọn đèn đường chiếu yếu ớt. Thằng nhỏ vừa nằm xuống vừa nó huyên thuyên:

- Tao nghe nói người nghèo ở xứ lạnh lúc lạnh quá phải thuê chó ôm nằm ngủ đó mày.

            Đứa con gái nhấm nhẳn:

            - Sao mày không thuê chó mà ôm. Hôi rình như mày chỉ đáng ôm chó thôi.

            - Ê chọc giận nghe. Tao đang ôm mày nè. Không lẽ mày là…

            - Thôi ngủ đi . Mệt…

Nhưng chẳng đứa nào ngủ được. Không hiểu sao hôm đó trời lại lạnh thế. Da thịt chúng cứ thắt lại vì lạnh. Chúng nó biết nhau từ hồi nào chẳng hơi đâu chúng nhớ. Cha mẹ chúng ở đâu chúng cũng không biết. Sinh ra ở đời này lúc nào chúng cũng không hay. Chỉ biết khi gặp nhau, mỗi đứa cũng đã trải không biết bao nhiêu ngày xin ăn. Cả hai đứa đã từng xoè bàn tay nhỏ xíu ra để nhận được những đồng xu lẻ của những người cám cảnh cho số phận của chúng. Có một cái chợ chiều mọc lên ngay khu động mả. Chỗ ấy có một khoảng đất còn rộng. Những người bán buôn nhỏ, không kiếm được chỗ ngồi ở chợ thị xã nên đã chọn chỗ này bán vớt vát vài mớ rau, vài con cá, ít thịt heo cho những người đi làm về lúc cuối ngày. Chỗ của hai đứa nhỏ là ở đó. Chúng xin ăn ở đó, và tối đến thì vạ vật ngủ ở những ngôi mộ có lớp gạch phẳng và có mái che. Với chúng nó thế là đủ. Có cái ăn vào miệng. Có chỗ nằm ngả lưng, có cái che sương, che gió và ngủ ngon. Chúng chưa đủ sức để mà mơ ước. Nhưng rồi cái chợ ở động mả lớn phình ra. Người ta dọn hết mồ mả đi làm thành cái chợ mới, nên chúng phải ra ngủ vạ vật ở vỉa hè ngã tư thị xã. Hai đứa cứ thế mà sống cho đến tận đêm nay. Chúng đã từng ôm nhau ngủ không biết bao nhiêu đêm. Chúng không khái niệm được sự phân biệt giữa con gái và con trai. Hai thân xác lưu lạc đã sưởi ấm nhau không biết bao nhiêu đêm rồi. Nên có thêm đêm nay cũng có gì đáng phải nói đến.

Thế  nhưng, những đêm trước khác, còn đêm nay lại khác. Bỗng nhiên cả hai đứa cùng thấy khó ngủ. Ban đầu thì chúng đổ tại trời lạnh. Nhưng kể cả khi hai đứa cùng ấm lên rồi. Chúng cũng không ngủ được. Bàn tay của thằng nhỏ bỗng đụng đến một khối u ngay ngực con ngỏ. Nó thấy lạ đưa tay hẳn vào trong lần áo của con nhỏ. Con nhỏ ban đầu đẩy tay thằng nhỏ ra vì nhột. Thằng nhỏ tò mò càng ấn mạnh tay vào trong. Bàn tay nó thấy ngay một bầu nóng ấm và nó không muốn bỏ tay ra nữa. Còn con nhỏ, khi quen với bàn tay thằng nhỏ rồi, nó bỗng thấy đầu óc rỗng tuếch, chẳng còn nghĩ được gì nữa. Nó không hiểu được cái gì đang diễn ra trên cơ thể. Chỉ thấy râm ran, rạo rực. Và nó cứ muốn bàn tay của thằng nhỏ thô bạo hơn. Chẳng cần con bé phải thôi thúc. Thằng nhỏ cũng biết cách để làm cho mình thỏa chí tò mò. Chúng cứ lúng túng, lùng tùng trong chiếc mền rách trên vỉa hè cho đến gần sáng. Phải ở trên đời này có chúa không? Chắc là phải có. Vì nếu không có thì làm sao chúng lại biết làm những chuyện dành cho những kẻ muốn truyền giống nòi cho mai sau. Ông A dong, bà E va, chắc cũng như đứa trẻ đêm nay thôi. Chúa đã sinh ra mọi thứ, thì thứ gì cũng có công dụng của nó. Chiếc mền rách đắp chung của hai đứa lúc phồng, lúc tẹt. Miệng chúng không muốn hấm hứ, cũng không được. Chân tay chúng không thể để yên. Đứa nọ, giúp đứa kia, hì hục như thợ đấu vật đất. Những tiếng thở hắt ra cùng với những tiếng rên rỉ như  mèo con được ve vuốt. Rồi bỗng nhiên con bé la lên. Thằng nhỏ hoảng quá bịt miệng nó lại. Nó sợ đám bụi đời gần đó, chạy đến can thiệp. Cái mền mà tung ra thì chết. Có đứa nào còn mảnh vải trên người đâu. Khi những người đầu tiên đến mở cửa bách hoá cho một ngày buôn bán mới, thì hai đứa đã xong cái trò nghịch phá nhau. Khi ngồi dậy chuẩn bị một ngày mới cầu bơ, cầu bất trên những hố rác. chúng bỗng thấy ngượng ngùng. Suốt một ngày ấy chúng không dám nhìn vào mặt nhau, không dám nói chuyện với nhau. Chúng cứ lẳng lặng với công việc cho đến khi bà mua ve chai đến nhận xong những cái bịch mủ mà chúng luợm ve. Thì ra thành người lớn sao mà khó thế.

Khi tối xuống, thằng nhỏ bất giác chửi thề:

- Đ. má.  Làm cái gì là câm như hến thế. Mày nói cái gì đi chớ…

Con nhỏ :

- Tại mày dó.

Thằng nhỏ:

- Tại cả tao cả mày. Ai biểu mày cứ …

Con nhỏ:

- Thì mọi khi nằm ngủ chung, mày có làm thế đâu… chỉ tao là khổ thôi. Mày biết không?

- Khổ cái đ. gì mà khổ. Cần thì nhảy mẹ nó xuống rạch Tây Nam, chết chung. Có gì mà khổ… Mà mày làm gì rên khổ… Khổ từ ngày nào đến giờ, có sướng ngày nào đâu. Chỉ được mỗi đêm qua là sướng mà mày còn than…

- Má… mày còn nhắc lại làm gì nữa. Mày có biết mày làm thế là gì không?

- Biết quái đâu được. Sao lúc đó mà không hất mẹ nó ra. Cứ nằm im để bây giờ rên.

- Tao không rên chuyện hôm qua nữa đâu. Mà chuyện khác kìa.

- Chuyện khác là chuyện gì ?

- Mày không biết mày làm như thế rồi tao có bầu thì sao?

- Có bầu?

- Chớ sao.

- Mày khéo lo. Bầu bì gì chớ… Ủa, chết cha. Phải rồi. Bây giờ làm sao đây. Sao mày không nói ngay. Cứ ỡm ờ, ỡm ờ hoài. Chết cha tao rồi…

- Mày chết, chớ có cha đâu mà chết. Mà chết tao nè. Tao với mày đã không cha, không mẹ. Không lẽ bây giờ lại phải có một đứa nhỏ không cha, không mẹ nữa hay sao. Mày có tính bỏ …

- Bỏ gì?

- Con chớ gì nữa

- Làm thế có con hả mày…

Tội nghiệp hai đứa nít ranh, chưa kịp lớn. Chúng làm tình với nhau mà tưởng như một thứ trò chơi vậy. Thì cũng bởi tạo hoá. Chúng nó vô can. Sinh ra con đực, con cái để chúng tự nhiên làm chuyện đó chớ chúng nó có ý thức gì đâu. Nhưng tạo hoá cũng công bằng lắm. Làm chuyện ấy xong, bắt chúng nó phải lớn lên tức thì. Thằng nhỏ thấy mình không nhỏ nữa. Con nhỏ cũng thấy mình không còn ngây thơ nữa. Sau đêm, nó bỗng thấy mình lớn hẳn lên. Từ trong nó thức dậy bản năng mà người con gái nào cũng có.

Một đêm nữa chúng ngồi bên nhau. Chúng không thể cứ ở mãi vỉa hè như thế này được. Càng không thể hằng ngày trôi nổi trên đường của kiếp lang thang. Chúng mới quyết định bỏ phố lên rừng. Chính vì thế mà chúng đến làm nhà bên miễu của thằng ăn mày. Chúng biểu nhau: “Thân kiếp chẳng khác gì ăn mày. Nay có miễu thờ, cứ coi là miễu thờ tổ đi. Biết đâu chẳng ăn nên làm ra. ”

Trước khi cất cái chòi bên cái miễu, thằng nhỏ cũng làm một mâm cơm mang sang cái miễu. Trong mâm chẳng có gì ngoài miếng đậu hũ kho thơm. Tô canh rau bợ và chén cơm. Chén cơm có được nhờ con nhỏ đi mót lúa mà có. Thằng nhỏ thắp nhang khấn:

- Thưa ông. Con là thằng Hai Cu. Không phải con lếu láo gì với ông. Là từ khi con biết con là người đến giờ lũ ăn mày kêu con vậy thì con có tên như vậy thôi. Còn nhỏ ngồi kế bên con này nó là con Gái. Dạ, biết sao được , ngay cả ông cũng còn không có tên, người ta còn gọi ông là thằng ăn mày kia mà. Hai đứa con có cái để mà gọi thế cũng là hơn được ông rồi. Nay con về đây tá túc gần ông. Ông có thiêng thì phù hộ cho những kẻ cùng kiếp ăn mày. Chúng con khổ qúa rồi mới về đến đây. Về đây con chẳng ăn mày được ai thì con ăn mày vía của ông vậy.

Nó qùy xuống lạy bảy lạy, kêu con nhỏ lại lạy đủ chín lạy. Cái chòi của chúng cất lên chẳng khó khăn gì. Mấy cái cây bằng cườm chân. Cỏ tranh cắt ngoài rẫy. Xin rơm ngào đất, chét lên làm vách. Chẳng tốn đồng nào.

( còn nữa)

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

20 May, 2011

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM- tiểu thuyết của NGUYỄN ĐỨC THIỆN ( Tiếp theo)

Viết bởi hatruc 09:03 | Đường dẫn cố định | góp ý (0) | Trackbacks (0) | Edit | TIỂU THUYẾT

TRƯỚC LÚC LÀNG CHÌM

Tiểu thuyết của

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

Lấy nước làm sạch

( tục ngữ )

            Mới đó mà đã gần mười năm làm vợ. Bà không cần biết ông bao nhiêu tuổi . Bà chụp được ông nhanh hơn bà tưởng. Đã có lần bà muốn dâng hiến cái bà có cho một người. Người ấy là một anh nuôi trong cứ. Anh ta là một nông dân chính hiệu. Ban đầu anh ta cũng tham gia lực lượng vũ trang huyện, nhưng thực không may trong một trận đánh anh bị thương. Sau khi điều trị, huyện ủy giữ anh lại cứ làm anh nuôi. Mỗi lần xuống bếp là mỗi lần bà tìm cách gặp anh ta. Lúc nào cũng thấy anh ta cởi trần trùng trục. Chỉ một chiếc xà lỏn trên người. Những múi thịt vâm váp trên mình anh ta khiến bà mê mệt. Hôm ấy trăng sáng. Bà tìm đến hầm anh ta. Cũng tại đêm ấy bà lại thèm khát. Bà đã cắn răng làm hết mọi cách mà không sao dừng lại được. Anh ta thấy bà đến thì ngạc nhiên. Ánh mắt bà lúc đó chắc là long lanh lắm. Khi nghe bà rủ ra bờ sông ngắm trăng anh chàng cũng không từ chối. Họ ngồi bên nhau trên một vạt cỏ dưới trăng. Ánh trăng nhễ nhại. Sương rơi mát lạnh bờ vai. Bà run lên, ngả đầu vào vai anh chàng. Anh chàng khẽ đẩy bà ra. Nhưng bà lại hiểu ngược lại. Bà dang rộng vòng tay ôm lấy anh ta. Lần này thì anh ta hoảng. Miệng anh ta lắp bắp nói chẳng nên lời. Bà lại ngỡ anh đang xúc động, đang khao khát như bà. Bà hôn anh ta say đắm. Bà lùa tay xuống. Thì hỡi ơi. Nơi đó trống trơn. Bà kinh hoàng bỏ chạy. Anh ta không phải là đàn ông. Bà đâu có biết, anh chàng đã ngồi lại bờ sông khóc tức tưởi. Mảnh đạn quái ác đã tiện cụt cái thứ mà bà cần rồi. Một tháng bà không xuống bếp ăn. Một tháng bà mắc cỡ không dám gặp ai. Rồi bà hay tin, ngay sau cái đêm trăng sáng kia, anh chàng đã xin bằng được xuống đơn vị chiến đấu. Cũng từ đó, bà sợ ánh trăng. Bà tưởng như trăng đã thấy hết được chuyện cắc cớ của bà.

            Anh bí thư huyện ủy hỏi bà: anh ấy tính lấy bà làm vợ , bà có đồng ý không. Bà cười bẽn lãn. Cười bẽn lẽn là đồng ý rồi. Một thời gian sau một đám cưới rất đơn giản đã diễn ra. Mấy bình trà, mấy cái kẹo. Mấy tấm giấy có dán chữ: vui duyên mới không quên nhiệm vụ. Có mấy cô, mấy cậu trẻ tuổi vác cây đàn ghi ta đến hát mừng. Mấy bản tân nhạc, mấy bản cổ nhạc. Đến khuya. Người ta lấy đám cưới của ông bà tạo cớ mà vui. Còn bà thì sốt ruột chỉ mong mọi người sơm sớm về cho. Căn hầm của mấy chị em văn phòng đã dọn dẹp lại thành phòng hạnh phúc cho hai người. Mấy cái sạp nằm đã chuyển đi nơi khác. Cái sạp nằm của bà được chị em phụ nới rộng thêm ra. Rồi cuối cùng cũng đến lúc chỉ có hai người. Từ hôm ở dưới hầm bí mật đến hôm cưới cả tháng trời. Cả tháng trời bà mong ngày này. Lần này thì chẳng cần phải giữ gìn gì nữa. Nếu trên trời hôm đó không có tiếng máy bay trinh thám của địch, nếu xa xa không có những tiếng nổ ùng oàng. Nếu lâu lâu không có những chùm pháo sáng làm sáng rực góc trời nào đó, thì đêm ấy là đêm tuyệt nhất trong đời bà. Cả hai không ngủ suốt đêm. Họ xoay trở nhau cho đến lúc không còn sức mà xoay trở nữa mới thôi.

            Chỉ ở với nhau được ba ngày. Ông lại lên căn cứ phía bắc tỉnh. Bà ở lại căn cứ phía nam tỉnh. Lâu lâu, bà lại cất gánh lên thăm ông. Lâu lâu ông cõng ba lô về gặp bà. Hai người hai đầu, lâu lâu mới gặp nhau vì thế lần nào cũng còn như mới. Họ cứ quấn lấy nhau như sam, mỗi lần gặp gỡ. Và rồi những đứa con ra đời. Đứa thứ nhất con trai, rồi đứa thứ hai con gái, trong vòng chưa đầy ba năm. Bà xin nghỉ ra cất nhà ở một góc rừng ven sông Sài Gòn. Lý do hoàn toàn chính đáng. Bây giờ bà chỉ còn có việc phát rẫy trỉa lúa, nuôi con lớn lên và chờ đợi ông về.

            Hết chiến tranh vẫn vậy. Ông làm việc huyện Cái Bưng. Bà về quê, dựng nhà nuôi con chờ chồng. Và vẫn như ngày nào, vẫn như ngày xưa…ông về là mang về niềm say mê cho bà. Nên bà cứ tủm tỉm cười, vừa làm việc, vừa mong trời sớm tối.

            Rồi trời cũng tối. Những người có trong danh sách ông lập giao cho cậu chánh văn phòng điện mời lần lượt đến nhà ông. Cậu trưởng ban xây dựng, người báo cáo dự án quy hoạch hồ nước Sông Tràm. Cậu trưởng ban tổ chức huyện ủy. Cậu trưởng công an huyện. Cậu phò chủ tịch huyện. Thêm cậu huyện đội trưởng. Cuối cùng không thiếu cậu chánh văn phòng. Chưa bao giờ họ được gọi đến nhà ông bí thư huyện ủy như thế này. Với họ đây là một điều khá đặc biệt, khiến họ có một cái gì đó không yên tâm trừ cậu chánh văn phòng. Mâm rượu được bày ra. Những người đến dự mâm tiệc có cảm giác được dự một bữa tiệc vua ban. Bình thường đến gần được Bảy Thiệt đã khó. Người ta ít dám gần ông không phải vì ông khó tính, mà họ ngại những bài thuyết giảng của ông. Những bài thuyết giảng đầy ắp những lý sự, khó tiếp thu nhưng trước mặt ông cứ phải làm như đã được cải tạo tư tưởng. Nhưng hôm nay không đến không được. Ông mời đích danh từng người, chối làm sao được. Ông cầm ly rượu lên:

            - Hôm nay tôi mời các đồng chí đến đây, đương nhiên là phải có công việc. Nhưng trước khi vào công việc đề nghị các đồng chí uống với tôi một ly rượu này.

            Chiếc ly truyền tay nhau cho đến hết vòng. Rượu trong miệng ai cũng đắng nghét. Ông tiếp:

            - Các đồng chí đều biết tôi là người phản đối xây dựng hồ nước Sông Tràm. Phản đối vì ai, các đồng chí biết rồi: vì nhân dân. Các đồng chí thử hình dung xem, khi công trình mở ra, không chỉ mất đất đai sản xuất của nhân dân. Chúng ta còn mất rừng. Người dân lại phải lao động khó nhọc mà kết quả còn ở đâu xa lơ, xa lắc. Tôi không muốn như vậy. Vì thế tôi mới mời các đồng chí đến đây để tìm cho được người đồng cảm. Ngày mai tôi sẽ lên tỉnh gặp đồng chí bí thư tỉnh ủy để khiếu nại về chuyện xây dựng hồ nước Sông Tràm.

            Những người ngồi nghe im phắng phắc, chiếc ly quay vòng ngưng lại từ vòng đầu tiên. Mâm nhậu còn đầy nguyên. Họ biết, họ đang bị đẩy vào thế kẹt khó nói. Nhưng dù không nói cũng phải nghe

II

Giữa làng Bàu Cày có một cái bàu. Giữa bàu có một cây  cày , gần cây cày có một cái miễu.

Nghe đồn rằng miễu này không thờ ông thành hoàng của làng mà thờ một kẻ ăn mày chết cách đây từ hồi nào đến giờ không ai biết. Cái miễu giống như một cái quán nhỏ. Nó được cất bằng bốn cây cột lục. Cây nào cũng lớn tới hai chét tay. Những cây gỗ đã trơ lõi. Những con mối, con mọt hình như đã nhiều lần tìm cách tấn công những cây cột ấy, nhưng chúng chỉ để lại trên thân những cây cột vài nốt rỗ, hoặc vài đường vân ngoằn nghoèo, thưa thớt. Bốn cây cột ấy đỡ lấy một mái nhà thấp chủm. Muốn ra vào miễu phải cúi đầu xuống. Ai cao cao một chút vào trong miễu không dám đứng vì  sợ đội cả cái nóc miễu lên. Trong miễu có một cái bàn thờ bằng gỗ. Trên đó những đồ thờ cúng đều bằng đất. Một cái lư hương đất nung. Nhìn cũng biết cái lư được làm từ bàn tay của một người thợ vụng. Tròn tròn như một cái nồi đất, hai bên cũng có hai cái quai. Phần tròn kia không tròn chút nào, nó méo mó, vẹo vọ và còn hằn cả dấu tay của thợ. Hai cái quai giống như được gắn bằng hai cục đất ấn cho dẹp lại. Hình như người làm ra cái lư hương này cũng muốn biến hai cục đất đó thành hai cái đầu lân, nhưng không thành nên nó chỉ còn là hai cục đất với hai cái khe tiện cho việc lựa bàn tay mà bưng cái lư ra chỗ khác. Cạnh đó, có lẽ là hai cái chân đèn cầy. Người tạo ra nó cố tình nặn cho nó cao lên , trên có hai cái lỗ tròn có thể đặt vào đó cây đèn cầy. Hình như cũng đã có những lần người ta đặt vào đó những cây đèn cầy thực. Những giọt sáp nhểu ra còn dính ở bên cạnh. Có lẽ không mấy người đến cúng tế ở đây. Kẻ ăn mày tứ cố vô thân nào đó chết thì có liên quan gì đến dân ở đây để buộc họ phải thờ cúng? Chuyện kể về gã như sau:

Ngày xưa, ở cái làng Bàu Cày này có một kẻ ăn mày. Kẻ ăn mày không què quặt, không mù loà, không điếc lác. Hắn cũng giống như bất cứ người nào khác. Quần áo ai cho cái gì mặc cái đó. Nên lúc thì chật căng, lúc thì rộng thùng thình, những mảnh vải thực hiện đúng công việc của nó là che đậy một tấm thân con người hắn. Người xứ khác đến đây rất có thể nhầm, tưởng hắn là một lực điền. Hắn to khoẻ và đi đứng đường bệ. Lâu lâu, ông thợ cắt tóc lại về làng. Sau khi dọn dẹp tất cả những cái đầu từ ông già đến con nít trong làng xong là đến lượt hắn. Ông chỉ chừa cho hắn một nhúm tóc ở trước trán che đậy đủ phần thóp, còn thì ông cắt hết. Khi cắt tóc xong, hắn thành một chàng trai rất bảnh. Lông mày rậm, cặp mắt rầu rầu buồn nhưng bù vào là cái miệng luôn cười. Đó là cái thực khác của hắn so với người bình thường. Lúc nào hắn cũng cười. Hắn cười một mình. Miệng lúc nào cũng tủm tỉm, giống như đang có cái gì đang làm hắn đắc ý. Hắn ăn mày, nhưng không xòe tay xin ai. Hắn muốn ăn, thì đến bên cái quán nhỏ bán bánh canh ở đầu làng, đứng nhìn chăm chắm vào bàn tay bà chủ quán. Bà chủ hiểu ý, lấy ra một cái tô riêng. Miệng tô nham nhở như cóc gặm, bốc vào đó một bốc bánh canh. Chan vào đó một ít nước lèo. Hôm nào vui bà cho hắn thêm vài miếng thịt vụn. Hôm nào có chuyện  không được như ý bà thì chỉ có bánh canh không. Hắn dơ bàn tay đón tô bánh canh lễ phép lắm. Khi có tô bánh canh trong tay rồi, hắn tìm một góc riêng biệt, ngồi húp xì xoạp. Húp xong, hắn ra ngoài giếng, múc nước rửa sạnh cái tô mới mang về trả cho bà chủ quán. Có lẽ hắn biết đó là cái tô riêng của hắn để có bữa ăn hằng ngày. Người trong làng không thấy ai phàn nàn gì về hắn. Nhưng người ta không hiểu được vì sao hắn ra như vậy. Thậm chí người ta không biết hắn từ đâu tới. Thường thì những người như hắn phải chọn nơi phố xá đông vui . Đằng này, hắn lại chọn một vùng quê hẻo lánh này để sống. Lâu lâu, có người kêu hắn giúp việc nhà. Hắn làm việc say sưa lắm. Bất cứ việc gì. Những gốc cây củ mỳ theo tay hắn bật tung lên. Những ngày đó, hắn được những nhà chủ cho ăn cơm. Những tô cơm thực đầy. Những hạt cơm thực nóng. Những món ăn trong tô cơm với hắn toàn là thứ khoái khẩu. Kể cả những con khô mắm, những trái dưa leo, nước  mắm chua ngọt… Mấy khi hắn được ăn như vậy. Hắn làm cật lực nên những nhà chủ không tiếc gì hắn hết. Hắn có thể ăn vài ba tô, mặc sức. Ăn xong, hắn lăn ngay cạnh mâm cơm, đánh một giấc dài. Lát sau, tỉnh giấc, không nói không rằng ra rẫy và những củ mì lại bật lên. Nhưng hình như hắn không thích làm việc. Hắn làm chừng mươi ngày là bỏ. Tiền với hắn không quan trọng. Hắn đến làm việc cho người ta mà giống như đi làm công quả. Làm xong rồi bỏ đi, không hé răng đòi tiền công. Nhà chủ có người tốt bụng chạy theo dúi tiền vào tay hắn. Có nhà làm lơ, quên.

Mà hắn chẳng biết dùng tiền vào việc gì thực. Hắn mang tất cả những đồng tiền ra đưa cho bà bán bánh canh ở đầu làng. Có lẽ vì thế bà bán bánh canh ngày nào cũng lo bữa ăn cho hắn mà ít khi phàn nàn, trừ khi bà có chuyện bực dọc trong người. 

Bỗng một hôm người trong làng không còn thấy hắn đâu nữa. Ba ngày sau, thấy quạ kêu rầm trời ở cái bàu giữa làng. Người ta đổ xô ra coi. Ở đấy đùn lên một đống như đống mối. Chỉ còn thấy hai cái chân thò ra. Nhiều người bảo, hai chân ấy của thằng ăn mày, thằng điên điên khùng khùng. Không ai có gan đụng đến cái đống đất kia. Mấy người đạo tỳ chạy về , lấy mấy cái cuốc, cái xẻng, đào đất xung quanh, đắp lại cho kín. Đắp xong, ai dè, cái mộ của thằng ăn mày quá lớn. Lớn hơn bất cứ ngôi mộ nào ở trong làng này.

Cái Bàu trở thành hoang vắng một thời gian rất dài. Không ai dám ra ngoài đó cấy hái. Người ta đồn đại không biết bao nhiêu chuyện về cái mả của thằng ăn mày. Toàn là những chuyện khủng khiếp không. Có người đoan chắc là nửa đêm ngoài ấy có một bóng trắng bay lên, lượn lờ, lượn lờ. Bóng trắng bay về cái quán của bà bán bánh canh. Thì là thằng ăn mày chớ còn ai nữa. Nó đến ăn hàng của bà bán bánh canh hằng ngày mà. Khi chết, nó không được no, nên bay về đó kiếm bà chủ quán. Lời đồn làm bà chủ quán hoảng đến mấy tháng trời. Mỗi sáng, trước khi bán tô bánh canh đầu tiên, bao giờ bà cũng làm một tô riêng, đặt ở chỗ thằng ăn mày vẫn ngồi ngày trước, thắp lên đó một nén nhang, lẩm nhẩm khấn vái một hồi. Chỉ khác, ngày xưa thằng ăn mày được bà cho ăn bằng cái tô mẻ. Còn bây giờ, cũng một tô riêng, nhưng tô mới, có những vân hoa hẳn hòi. Có người kể rằng, nửa đêm vẫn thấy thằng ăn mày lang thang trong làng. Thực khuya, lúc cả làng đã ngon giấc thằng ăn mày mới hiện ra. Nó vật vờ đi  không ra đi, bay không ra bay, chân không bén đất. Thấy nó, lũ chó trong làng lẩn vào nhà, nằm nín thít, không dám hó hé.

Nhiều người trong làng nghe chuyện thì hoảng lên, bèn xúm nhau cất cái miễu cho thằng ăn mày ngay gần chỗ nó đã chết.

Nhưng bàu không thể để hoang mãi  được. Thằng ăn mày chết có thể làm cho người ta hoảng một thời gian. Rồi người ta cũng quên đi dần. Đã có người bạo gan mang trâu ra cày.

Ấy là chuyện người ta truyền tụng lại như vậy. Đã bao nhiêu đời con cháu làng Bàu Cày này truyền giống nòi để có lớp người Bàu Cày hôm nay. Cái miễu hoang kia, bây giờ đã tàn tạ như trên đã kể , chắc chẳng linh thiêng là bao nhiêu nữa. Cạnh đó là một ụ đất. Ụ mối hay mả thằng ăn mày nào ai biết.

Người nào vô tâm mới tin chuyện đó. Làm quái gì có ngày xưa ở cái làng Bàu Cày này. Cái Bàu nằm giữa khu rừng bạt ngàn có từ bao giờ thì không ai biết. Còn làng thì mới thành lập cách nay chừng hơn hai chục năm chớ mấy. Toàn là dân chạy chiến tranh lên rừng lập làng. Nhiều lắm cứ coi là được một thế hệ đi. Thì cũng chỉ là làng non, làng mới.  Làm quái gì có bà bán bánh canh ở đầu làng. Làm gì có nhiều mía mỳ cho thằng ăn mày đi nhổ không lấy tiền công. Có chuyện thằng ăn mày chết hay không, chuyện ai là người lập miễu đố có ai biết. Mà ngay cả cái mả thằng ăn mày hồi đó biểu nó lớn lắm kia mà sao bây giờ chỉ thấy cái miễu với một cái ụ đất con con. Xem ra, đống đất bên cái miễu rõ ràng là một tổ mối chớ đâu phải là cái mả. Nhưng mặc kệ, người làng Bày Cày cứ coi như chuyện đó là có thực. Giữa bàu có một cái miễu bỏ hoang với chuyện như vậy để lòe thiên hạ chơi, để nói với thiên hạ đất này cũng có những chuyện như cổ tích vậy thôi. Đúng là đất nghèo đẻ ra chuyện cũng nghèo vậy. Chỉ biết rằng nơi này hoang vắng lắm. Hoang vắng như đất có ma vậy.

Thế mà bỗng nhiên cách đây ít năm lại có người đến ngay gần cái miễu hoang kia làm chòi để ở. Đó là hai vợ chồng còn rất trẻ. Người chồng thoạt trông thấy rất vất vả. Còm róm èo uột như cái dải khoai. Hai mắt lộ ra ngoài dưới cặp chân mày bên rậm, bên lưa thưa. Người vợ nếu không phải nước da đen đúa, thì cũng xinh xắn. Mái tóc bị nắng đốt vàng khè dưới đuôi. Nhưng phần trên còn đen nhánh. Cô bé có một bên lúm đồng tiền làm cho nụ cười cũng có duyên. Hai vợ chồng chọn cạnh cái miễu làm nhà ở chẳng xin phép ai. Ông chủ tịch xã cho người ra hỏi han mấy lần. Nhưng thấy gia cảnh của hai người cũng tội, nên biểu: thôi cứ ở, đừng phá làng phá xóm là được. Nhưng gia cảnh tội là sao chớ? Theo như anh chồng kể thì cha mẹ anh đã chết hết từ hồi nào. Lớn lên đã thấy mình lang thang trên đường, sống bờ, sống bụi. Anh ta chẳng biết mình bú vú ai mà thành người. Mình ăn cơm ai mà lớn lên. Cô gái vợ anh ta cũng vậy. Cũng sống lang thang ngay từ hồi còn nhỏ. Cũng là cô ta kể như vậy. Chúng sống vật vờ ngoài thị xã Tây Nam từ trước ngày giải phóng. Giải phóng rồi còn bao nhiêu chuyện phải làm, chưa ai ngó ngàng gì đến lớp trẻ bụi đời nên chúng vẫn cứ lang thang trên hè phố, góc chợ và bên những nơi đổ rác. Sáng đi lượm ba thứ ve chai, bọc mủ, tối về của đứa nào, đứa ấy lựa, gom lại thành một đống kêu mấy bà mua bán ve chai đến bán. Bà mua ve chai  có một cái cân bàn nhỏ xíu. Bịch mủ thì nhẹ, chất cả chục lần mới xong được mấy cái bọc của sắp nhỏ. Sướng nhất là hôm nào lượm được mấy cái chai không, mấy mảnh kiếng bể và mấy cái hộp lon người ta quăng ra. Không nhiều những thứ đó đâu. Lúc đó mọi thứ còn phân phối, người ta tận dụng hết thảy để phục vụ cho cuộc sống con người, lấy đâu ra đồ dư mà thảy ra. Chẳng biết bằng những cách nào, mà cả một bày trẻ lang thang sống được. Ngày nào cũng có chén cơm vô bụng. Không cơm thì bánh mỳ. Không bánh mỳ thì cũng bánh bao. Có điều bánh mỳ thì dai ngoách. Bánh bao thì nguôi ngơ. Toàn là những thứ rẻ tiền, người bán, bán  không được mới kêu chúng đến mà bán như cho vậy.

Hai đứa gặp nhau trên đường phố từ lúc còn có thể trần truồng nhảy xuống rạch Tây Nam mà tắm. Cũng là trong lúc vui chuyện khi đi làm thuê chúng kể ra như vậy. Nghe chúng kể người trong làng cười rần. Thế chúng mày có làm gì nhau lúc đó không? Có người hỏi như vậy. Làm cái quái gì được. Nước rạch Tây Nam mát vì nhiều phù sa, chỉ làm chúng thích thú khi đằm mình xuống đó thôi. Có nghĩ gì đâu. Cô gái kể. Phải đến lúc chúng đi kiếm ăn trên núi  Điện Bà.

NGUYỄN ĐỨC THIỆN

( Còn nữa)